Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçimFiqur (SVG)

Qrafikdən qiymətlər çoxluğu: rəngsiz uc

Qrafiklə verilmiş funksiyanın qiymətlər çoxluğunu tapmaq: qrafikin ordinat oxuna proyeksiyasını müəyyən etmək, uc nöqtələrin rəngli və rəngsiz dairəciklərlə işarələnməsini nəzərə almaq və çoxluqdakı tam ədədlərin cəmini hesablamaq. Onuncu sinif cəbri, bəzi funksiyaların qiymətlər çoxluğu, buraxılış imtahanı tipli test və qısa cavablı tapşırıq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

Koordinat şəbəkəsində parabola qövsü: sol ucu (−2; 6) nöqtəsində rəngsiz dairəcik, ən aşağı nöqtəsi (1; −3), sağ ucu (4; 6) nöqtəsində rəngli dairəcik. Absis oxunda −2-dən 4-ə, ordinat oxunda −3-dən 6-ya qədər bölgülər yazılıb.

Şəkildə y = f(x) funksiyasının qrafiki verilmişdir (damalar 1 vahiddir; rəngsiz dairəcik qrafikə daxil deyil, rəngli dairəcik daxildir).

Funksiyanın qiymətlər çoxluğuna daxil olan bütün tam ədədlərin cəmini tapın. Cavabı ədədlə yazın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Qrafikdən qiymətlər çoxluğu

Əsas fikir

Qiymətlər çoxluğu. E(f) — arqument təyin oblastını gəzəndə funksiyanın aldığı bütün qiymətlərdir. Onu tapmaq üçün funksiyanın ən kiçik və ən böyük qiymətinə və uc qiymətlərin alınıb-alınmadığına baxılır.

Qrafikdə. Qiymətlər çoxluğu qrafikin ordinat oxuna proyeksiyasıdır: ən aşağı və ən yuxarı nöqtələrin ordinatları arasında. Rəngsiz dairəcik yalnız həmin nöqtənin daxil olmadığını göstərir; eyni ordinat qrafikin başqa nöqtəsində alınırsa, o qiymət çoxluğa daxildir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqQrafikdən qiymətlər çoxluğu: rəngsiz uc

Şəkildə y = f(x) funksiyasının qrafiki verilmişdir (damalar 1 vahiddir; rəngsiz dairəcik qrafikə daxil deyil, rəngli dairəcik daxildir).

Funksiyanın qiymətlər çoxluğuna daxil olan bütün tam ədədlərin cəmini tapın. Cavabı ədədlə yazın.

  1. Qrafikin ən aşağı nöqtəsi (1; −3) — ən kiçik qiymət −3, alınır.
  2. Ən yuxarı səviyyə y = 6: sol uc (−2; 6) rəngsizdir, amma sağ uc (4; 6) rəngli dairəcikdir — 6 qiyməti x = 4-də alınır.
  3. Qövs kəsilməzdir, ona görə −3 ilə 6 arasındakı bütün qiymətlər alınır: E(f) = [−3; 6].
  4. Tam ədədlər: −3, −2, …, 6. Cəm: (−3) + (−2) + (−1) + 0 + 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 = 15.
  5. Cavab: 15

y = f(x) funksiyasının qrafiki

Narıncı qırıq xətt y = 6 səviyyəsidir: rəngsiz sol ucdan keçir, amma rəngli sağ uc (4; 6) da bu səviyyədədir. Ordinat oxundakı qırmızı parça E(f) = [−3; 6].

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Cəmi başqa yolla: −3-dən 3-ə qədər ədədlər cüt-cüt yox olur, qalır 4 + 5 + 6 = 15. Sayı: 6 − (−3) + 1 = 10 ədəd — bu, cəmlə qarışdırılmamalıdır.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 96 rəngsiz dairəciyə görə çıxarılıb. Amma rəngsiz dairəcik yalnız (−2; 6) nöqtəsinin qrafikə daxil olmadığını göstərir: 6 qiyməti sağ ucda, rəngli (4; 6) nöqtəsində alınır.
  • 1010 — qiymətlər çoxluğundakı tam ədədlərin sayıdır (−3, …, 6), cəmi deyil.
  • 21Ən kiçik qiymət 0 götürülüb (0-dan 6-ya qədər cəm 21). Qrafik absis oxundan aşağı enir: ən aşağı nöqtənin ordinatı −3-dür.
  • 18Ən aşağı nöqtədə dairəcik çəkilmədiyi üçün −3 çıxarılıb. Qövs bu nöqtədən keçir — (1; −3) qrafikin nöqtəsidir, −3 alınır.