Mətn
Şəkildə y = f(x) funksiyasının qrafiki verilmişdir (damalar 1 vahiddir; rəngsiz dairəcik qrafikə daxil deyil, rəngli dairəcik daxildir).
Funksiyanın qiymətlər çoxluğuna daxil olan bütün tam ədədlərin cəmini tapın. Cavabı ədədlə yazın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Qrafikdən qiymətlər çoxluğu
Əsas fikir
Qiymətlər çoxluğu. E(f) — arqument təyin oblastını gəzəndə funksiyanın aldığı bütün qiymətlərdir. Onu tapmaq üçün funksiyanın ən kiçik və ən böyük qiymətinə və uc qiymətlərin alınıb-alınmadığına baxılır.
Qrafikdə. Qiymətlər çoxluğu qrafikin ordinat oxuna proyeksiyasıdır: ən aşağı və ən yuxarı nöqtələrin ordinatları arasında. Rəngsiz dairəcik yalnız həmin nöqtənin daxil olmadığını göstərir; eyni ordinat qrafikin başqa nöqtəsində alınırsa, o qiymət çoxluğa daxildir.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqQrafikdən qiymətlər çoxluğu: rəngsiz uc
Şəkildə y = f(x) funksiyasının qrafiki verilmişdir (damalar 1 vahiddir; rəngsiz dairəcik qrafikə daxil deyil, rəngli dairəcik daxildir).
Funksiyanın qiymətlər çoxluğuna daxil olan bütün tam ədədlərin cəmini tapın. Cavabı ədədlə yazın.
- Qrafikin ən aşağı nöqtəsi (1; −3) — ən kiçik qiymət −3, alınır.
- Ən yuxarı səviyyə y = 6: sol uc (−2; 6) rəngsizdir, amma sağ uc (4; 6) rəngli dairəcikdir — 6 qiyməti x = 4-də alınır.
- Qövs kəsilməzdir, ona görə −3 ilə 6 arasındakı bütün qiymətlər alınır: E(f) = [−3; 6].
- Tam ədədlər: −3, −2, …, 6. Cəm: (−3) + (−2) + (−1) + 0 + 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 = 15.
- Cavab: 15
y = f(x) funksiyasının qrafiki
Narıncı qırıq xətt y = 6 səviyyəsidir: rəngsiz sol ucdan keçir, amma rəngli sağ uc (4; 6) da bu səviyyədədir. Ordinat oxundakı qırmızı parça E(f) = [−3; 6].
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Cəmi başqa yolla: −3-dən 3-ə qədər ədədlər cüt-cüt yox olur, qalır 4 + 5 + 6 = 15. Sayı: 6 − (−3) + 1 = 10 ədəd — bu, cəmlə qarışdırılmamalıdır.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 96 rəngsiz dairəciyə görə çıxarılıb. Amma rəngsiz dairəcik yalnız (−2; 6) nöqtəsinin qrafikə daxil olmadığını göstərir: 6 qiyməti sağ ucda, rəngli (4; 6) nöqtəsində alınır.
- 1010 — qiymətlər çoxluğundakı tam ədədlərin sayıdır (−3, …, 6), cəmi deyil.
- 21Ən kiçik qiymət 0 götürülüb (0-dan 6-ya qədər cəm 21). Qrafik absis oxundan aşağı enir: ən aşağı nöqtənin ordinatı −3-dür.
- 18Ən aşağı nöqtədə dairəcik çəkilmədiyi üçün −3 çıxarılıb. Qövs bu nöqtədən keçir — (1; −3) qrafikin nöqtəsidir, −3 alınır.