Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçimFiqur (SVG)

Cüt funksiya və tənliyin kökləri

Qrafikinin yalnız hissəsi verilmiş cüt funksiya üçün tənliyin köklərinin sayını tapmaq: qrafiki ordinat oxuna nəzərən simmetriya ilə tamamlamaq, tənliyi üfüqi düz xəttin qrafiklə kəsişməsi kimi şərh etmək, kəsişmə nöqtələrini tapmaq və diqqətlə saymaq. Onuncu sinif funksiyalar bölməsi, qrafiklə verilmiş funksiya, buraxılış imtahanı tipli tapşırıq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

Koordinat torunda sınıq xətt: (−4; 2) nöqtəsindən başlayır, (−3; 0) və (−1; 2) nöqtələrindən keçir və ordinat oxu üzərindəki (0; 1) nöqtəsində bitir; təpələr qeyd olunub. Qrafikin x > 0 hissəsi çəkilməyib.

Təyin oblastı [−4; 4] parçası olan f(x) cüt funksiyasının qrafikinin x ≤ 0 olan hissəsi şəkildə verilmişdir. f(x) = 1 tənliyinin neçə kökü var? Cavabı ədəd şəklində yazın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Cüt və tək funksiya

Əsas fikir

Dərslikdən. Təyin oblastı x = 0 nöqtəsinə nəzərən simmetrik olan funksiyalara baxılır: x təyin oblastındadırsa, −x də oradadır. «Təyin oblastından götürülmüş ixtiyari x üçün f(−x) = f(x) olarsa, f(x)-ə cüt funksiya deyilir»; «f(−x) = −f(x) olarsa, f(x)-ə tək funksiya deyilir».

  • Cüt funksiyanın qrafiki ordinat oxuna nəzərən simmetrikdir: (x; y) qrafikdədirsə, (−x; y) də qrafikdədir.
  • Tək funksiyanın qrafiki koordinat başlanğıcına nəzərən simmetrikdir: (x; y) qrafikdədirsə, (−x; −y) də qrafikdədir; tək funksiya x = 0-da təyin olunubsa, f(0) = 0.
  • Təyin oblastı x = 0-a nəzərən simmetrik deyilsə və ya hər iki bərabərlik pozulursa, funksiya nə tək, nə də cütdür.

Cüt funksiyanın qrafiki

Cüt funksiya: (−⁠x; y) və (x; y) nöqtələri ordinat oxuna nəzərən simmetrikdir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqCüt funksiya və tənliyin kökləri

Təyin oblastı [−4; 4] parçası olan f(x) cüt funksiyasının qrafikinin x ≤ 0 olan hissəsi şəkildə verilmişdir. f(x) = 1 tənliyinin neçə kökü var? Cavabı ədəd şəklində yazın.

  1. Cüt funksiyanın qrafiki ordinat oxuna nəzərən simmetrikdir: x > 0 hissəsi çəkilmiş hissənin güzgü əksidir.
  2. Çəkilmiş hissədə f(x) = 1: (−⁠4; 2)–(−⁠3; 0) parçasında x = −⁠3,5; (−⁠3; 0)–(−⁠1; 2) parçasında x = −⁠2; (−⁠1; 2)–(0; 1) parçasında x = 0.
  3. Simmetriyaya görə x = 3,5 və x = 2 də köklərdir; x = 0-ın əksi özüdür.
  4. Köklər: −⁠3,5; −⁠2; 0; 2; 3,5 — cəmi 5 kök.
  5. Cavab: 5

Cüt funksiyanın qrafikinin x ≤ 0 hissəsi

Ordinat oxuna nəzərən tamamlanmış qrafik: y = 1 onu beş nöqtədə kəsir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Yoxlama: f(−⁠2) = f(2) = 1 ✓; f(−⁠3,5) = f(3,5) = 1 ✓ (parçanın ortası: (2 + 0) : 2 = 1); f(0) = 1 ✓. y = 1 düz xətti tamamlanmış qrafiki beş nöqtədə kəsir (şəkil).

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 6Sol hissədəki üç kök (−⁠3,5; −⁠2; 0) ikiyə vurulub. x = 0 ordinat oxu üzərindədir, onun əksi özüdür — bu kök bir dəfə sayılır.
  • 3Yalnız çəkilmiş hissədəki köklər sayılıb. Qrafikin x > 0 hissəsi də var və orada simmetrik köklər (2 və 3,5) alınır.
  • 4x = 0 kökü nəzərə alınmayıb: f(0) = 1, deməli 0 da tənliyin köküdür.
  • 2Yalnız çəkilmiş hissənin daxili kəsişmələri sayılıb (−⁠3,5 və −⁠2): həm x = 0 kökü, həm də x > 0 hissəsindəki köklər unudulub.