Mətn
ABCD kvadratının B təpəsindən kvadratın müstəvisinə MB perpendikulyarı qaldırılmışdır. AB = 4, MB = 7 olarsa, MD parçasının uzunluğunu tapın. Cavabı ədədlə yazın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Perpendikulyar və müstəvidəki parça
Əsas fikir
Dərslikdən (tərif). Müstəvini (α) kəsən düz xətt (l) müstəvi üzərində olan və kəsişmə nöqtəsindən keçən ixtiyari düz xəttə perpendikulyardırsa, onda bu düz xətt müstəviyə perpendikulyardır və bu l ⊥ α kimi yazılır.
Hesablama üçün. MO ⊥ α və O ∈ α olarsa, müstəvinin istənilən X nöqtəsi üçün MO ⊥ OX, yəni MOX üçbucağı O təpəsində düzbucaqlıdır: MX² = MO² + OX² (Pifaqor teoremi).
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqKvadratın təpəsindən qaldırılmış perpendikulyar
ABCD kvadratının B təpəsindən kvadratın müstəvisinə MB perpendikulyarı qaldırılmışdır. AB = 4, MB = 7 olarsa, MD parçasının uzunluğunu tapın. Cavabı ədədlə yazın.
- BD kvadratın diaqonalıdır: BD² = AB² + AD² = 16 + 16 = 32, BD = 4√2.
- MB kvadratın müstəvisinə perpendikulyardır, BD isə bu müstəvidə B-dən keçir. Tərifə görə MB ⊥ BD, MBD üçbucağı B-də düzbucaqlıdır.
- MD² = MB² + BD² = 49 + 32 = 81, MD = 9.
- Cavab: 9
Kvadratın müstəvisinə B təpəsindən qaldırılmış MB perpendikulyarı
MB ⊥ (ABC), ona görə MB ⊥ BD; MBD üçbucağı B-də düzbucaqlıdır.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
MD MBD üçbucağının ən uzun tərəfidir: 9 > 7 və 9 > 4√2 ≈ 5,66 ✓; 7² + (4√2)² = 49 + 32 = 81 = 9² ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- √65BD diaqonalı əvəzinə kvadratın tərəfi götürülüb: √(7² + 4²) = √65 — bu MA və ya MC-nin uzunluğudur, MD-nin yox.
- 11Uzunluqlar toplanıb: 7 + 4 = 11. MD düzbucaqlı MBD üçbucağının hipotenuzudur.
- √33Kvadratlar çıxılıb və tərəf götürülüb: √(7² − 4²) = √33. Hipotenuz üçün kvadratlar toplanır.
- 7 + 4√2Diaqonal düz tapılıb (BD = 4√2), lakin MD = MB + BD kimi toplanıb. MB ⊥ BD olduğundan Pifaqor teoremi tətbiq olunmalıdır.