Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçimFiqur (SVG)

Müstəvini kəsən perpendikulyar parça və üçbucağın perimetri

Müstəvini kəsən və ona perpendikulyar olan parça: kəsişmə nöqtəsindən müstəvidə çəkilmiş parça ilə düz bucaqları görmək, iki düzbucaqlı üçbucaqda Pifaqor teoremini tətbiq etmək və fəzada qurulmuş üçbucağın perimetrini hesablamaq. Onuncu sinif stereometriyası, düz xəttin müstəviyə perpendikulyarlığı üzrə test tapşırığı. Dərslikdəki tərif və teoremlərə əsaslanan, fəzada təsəvvürü inkişaf etdirən məşq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

α müstəvisini C-də kəsən AB parçası (AC = 5 yuxarıda, CB = 9 aşağıda) və müstəvidə CD = 12 olan D nöqtəsi.

AB parçası α müstəvisinə perpendikulyardır və onu C nöqtəsində kəsir; AC = 5, CB = 9. α müstəvisində CD = 12 olan D nöqtəsi götürülmüşdür. ABD üçbucağının perimetrini tapın. Cavabı ədədlə yazın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Müstəvini kəsən perpendikulyar

Əsas fikir

Dərslikdən (tərif). Müstəvini (α) kəsən düz xətt (l) müstəvi üzərində olan və kəsişmə nöqtəsindən keçən ixtiyari düz xəttə perpendikulyardırsa, onda bu düz xətt müstəviyə perpendikulyardır və bu l ⊥ α kimi yazılır.

Hesablama üçün. MO ⊥ α və O ∈ α olarsa, müstəvinin istənilən X nöqtəsi üçün MO ⊥ OX, yəni MOX üçbucağı O təpəsində düzbucaqlıdır: MX² = MO² + OX² (Pifaqor teoremi).

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqMüstəvini kəsən perpendikulyar parça və üçbucağın perimetri

AB parçası α müstəvisinə perpendikulyardır və onu C nöqtəsində kəsir; AC = 5, CB = 9. α müstəvisində CD = 12 olan D nöqtəsi götürülmüşdür. ABD üçbucağının perimetrini tapın. Cavabı ədədlə yazın.

  1. AB ⊥ α, CD isə α-da C-dən keçir. Tərifə görə AB ⊥ CD, yəni ACD və BCD üçbucaqları C-də düzbucaqlıdır.
  2. AD² = AC² + CD² = 25 + 144 = 169, AD = 13.
  3. BD² = BC² + CD² = 81 + 144 = 225, BD = 15.
  4. C nöqtəsi AB parçasının üzərindədir: AB = AC + CB = 5 + 9 = 14.
  5. P = AB + AD + BD = 14 + 13 + 15 = 42.
  6. Cavab: 42

Müstəviyə perpendikulyar AB parçası və müstəvinin D nöqtəsi

CD α-dadır və C-dən keçir: AC ⊥ CD, BC ⊥ CD. ACD və BCD üçbucaqları C-də düzbucaqlıdır.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Üçbucaq bərabərsizliyi: 13 + 14 > 15 ✓. CD ABD üçbucağının AB-yə çəkilmiş hündürlüyüdür; Heron düsturu ilə sahə √(21 · 8 · 7 · 6) = 84 = ½ · 14 · 12 ✓ — tərəflər uyğundur.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 52AD və BD toplamaqla tapılıb: AD = 5 + 12 = 17, BD = 9 + 12 = 21. AC ⊥ CD və BC ⊥ CD olduğundan Pifaqor teoremi tətbiq olunur: AD = 13, BD = 15.
  • 28Yalnız AD + BD = 13 + 15 = 28 tapılıb; perimetrə AB = 14 tərəfi də daxildir.
  • 32AB = 9 − 5 = 4 götürülüb. A və B müstəvinin müxtəlif tərəflərindədir (parça müstəvini kəsir), AB = 5 + 9 = 14.
  • 84Üçbucağın sahəsi tapılıb: ½ · AB · CD = ½ · 14 · 12 = 84. Sual perimetri soruşur.