Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

Qrafik və absis oxu ilə hüdudlanan fiqur

Hissə-hissə verilmiş funksiyanın qrafikini qurmaq və qrafiklə absis oxu arasında qalan fiqurun sahəsini tapmaq: hər hissənin sıfırlarını və sərhəd nöqtələrindəki qiymətlərini hesablamaq, fiqurun növünü təpələrinə görə müəyyən etmək və sahəni həndəsi düsturla hesablayıb yazılı əsaslandırmaq; fiqurun sərhədlərini qrafikə görə müəyyən etmək. Qəbul imtahanı səviyyəli, çoxaddımlı tapşırıq.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Funksiya verilmişdir:

f(x)={x+3,x<03,0≤x≤29−3x,x>2f(x)=\begin{cases} x+3, & x<0 \\ 3, & 0\le x\le 2 \\ 9-3x, & x>2 \end{cases}

y = f(x) funksiyasının qrafiki və absis oxu ilə hüdudlanan fiqurun sahəsini tapın. Cavabı kvadrat vahidlə, ədədlə yazın və həllinizi əsaslandırın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Qrafik — çoxbucaqlının sərhədi

Əsas fikir

Dərslikdən. Təyin oblastının müxtəlif aralıqlarında müxtəlif düsturlarla verilən funksiyalara hissə-hissə verilmiş funksiyalar deyilir.

Qələmi «vərəqdən ayırmadan» qrafiki çəkmək olursa, funksiya kəsilməz adlanır. Hissələr sərhəd nöqtəsində eyni qiymət alırsa, qrafik orada qırılmır.

Qrafik düz xətt parçalarından ibarətdirsə, onunla absis oxu arasındakı fiqur çoxbucaqlıdır: onun təpələri sıfırlar və sınma nöqtələridir, sahəsi həndəsi düsturla tapılır.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqQrafik və absis oxu ilə hüdudlanan fiqur

Funksiya verilmişdir:

f(x) =x + 3,x < 03,0 ≤ x ≤ 29 − 3x,x > 2

y = f(x) funksiyasının qrafiki və absis oxu ilə hüdudlanan fiqurun sahəsini tapın. Cavabı kvadrat vahidlə, ədədlə yazın və həllinizi əsaslandırın.

  1. Sıfırlar: x < 0 olduqda x + 3 = 0 ⇒ x = −3; x > 2 olduqda 9 − 3x = 0 ⇒ x = 3. Orta hissə (3) sıfır olmur.
  2. Sərhədlər: x → 0 olduqda x + 3 → 3 və f(0) = 3; f(2) = 3 və x → 2 olduqda 9 − 3x → 3 — qrafik qırılmır. Qrafik (−3; 0), (0; 3), (2; 3), (3; 0) nöqtələrindən keçir.
  3. x < −3 və x > 3 olduqda qrafik oxdan aşağıdadır, deməli fiqur [−3; 3] üzərindədir: oturacaqları 6 (−3-dən 3-ə) və 2 (0-dan 2-yə), hündürlüyü 3 olan trapesiya.
  4. S = (6 + 2) : 2 · 3 = 12 kvadrat vahid.
  5. Cavab: 12

Qrafik və absis oxu ilə hüdudlanan trapesiya

Qrafik və absis oxu oturacaqları 6 və 2, hündürlüyü 3 olan trapesiya əmələ gətirir.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Hissələr üzrə: sol üçbucaq 3 · 3 : 2 = 4,5; düzbucaqlı 2 · 3 = 6; sağ üçbucaq 1 · 3 : 2 = 1,5; cəmi 4,5 + 6 + 1,5 = 12 ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 10,5Sağdakı üçbucaq unudulub: 4,5 + 6 = 10,5. Qrafik x = 3-də absis oxunu kəsir, 2 ≤ x ≤ 3 hissəsində də sahəsi 1,5 olan üçbucaq var.
  • 7,5Soldakı üçbucaq unudulub: 6 + 1,5 = 7,5. Qrafik x = −3-dən başlayaraq oxdan yuxarıdadır.
  • 18Fiqur oturacağı 6, hündürlüyü 3 olan düzbucaqlı sayılıb: 6 · 3 = 18. Yuxarı tərəf yalnız [0; 2] parçasında üfüqidir — fiqur trapesiyadır.
  • 24Trapesiyanın sahə düsturunda ½ unudulub: (6 + 2) · 3 = 24. S = (a + b) : 2 · h.