Mətn
Balıqçılıq təsərrüfatı gölməçədəki balıqların böyüməsini yoxlamaq üçün təsadüfi seçmə ilə 50 balıq tutub onların uzunluğunu ölçmüş, sonra balıqları geri buraxmışdır.
| Uzunluq (sm) | Balıqların sayı |
|---|---|
| 20–24 | 6 |
| 25–29 | 14 |
| 30–34 | 18 |
| 35–39 | 8 |
| 40–44 | 4 |
Gölməçədə təxminən 12 000 balıq var. Seçimin nəticəsinə görə, gölməçədə uzunluğu ən azı 30 sm olan təxminən neçə balıq olduğunu düşünmək olar? Cavabı balıqların sayı ilə yazın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Seçimdəki faiz külliyyata tətbiq edilir
Əsas fikir
Külliyyat və seçim. Dərslik: «Biz geniş diapazonda dəyişən məlumata külliyyat (və ya populyasiya), külliyyatdan seçilmiş kiçik qrupa isə seçim deyəcəyik. Seçim nümunələrə görə aparılmış tədqiqatın nəticələri külliyyata (populyasiyaya) tətbiq edilir, nəticə çıxarılır və proqnoz verilir.»
Proqnoz. Seçim külliyyatı təmsil edirsə, seçimdəki pay (faiz) bütün külliyyatda da təxminən eyni olur: axtarılan say = pay · külliyyatın sayı. Dərslik bunu tənasüblə edir (tapşırıq 4: 2000 tələbə, seçim 40, «Bəli» 12).
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqTezlik cədvəlindən proqnoz
Balıqçılıq təsərrüfatı gölməçədəki balıqların böyüməsini yoxlamaq üçün təsadüfi seçmə ilə 50 balıq tutub onların uzunluğunu ölçmüş, sonra balıqları geri buraxmışdır.
Seçim nümunələri: 50 balıq
| Uzunluq (sm) | Balıqların sayı |
|---|---|
| 20–24 | 6 |
| 25–29 | 14 |
| 30–34 | 18 |
| 35–39 | 8 |
| 40–44 | 4 |
Gölməçədə təxminən 12 000 balıq var. Seçimin nəticəsinə görə, gölməçədə uzunluğu ən azı 30 sm olan təxminən neçə balıq olduğunu düşünmək olar? Cavabı balıqların sayı ilə yazın.
- Seçimdə 6 + 14 + 18 + 8 + 4 = 50 balıq var.
- «Ən azı 30 sm» — 30 sm və daha uzun: 30–34, 35–39 və 40–44 intervalları. Onlarda 18 + 8 + 4 = 30 balıq var.
- Seçimdəki pay: 30 : 50 = 0,6 = 60%.
- Seçim təsadüfi olduğundan gölməçədə də pay təxminən 60%-dir: 0,6 · 12 000 = 7 200 balıq.
- Cavab: 7 200
Seçimdəki balıqlar
Cədvəlin histoqramı: «ən azı 30 sm» şərtinə qırmızı haşiyəli üç sütun uyğundur, 18 + 8 + 4 = 30.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Qalan pay: (6 + 14) : 50 = 40%, 0,4 · 12 000 = 4 800; 7 200 + 4 800 = 12 000 ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 4 320Yalnız 30–34 sm intervalı götürülüb (18 : 50 = 36%). «Ən azı 30 sm» 30–34, 35–39 və 40–44 intervallarının hamısıdır: 18 + 8 + 4 = 30 balıq.
- 4 800Bu, uzunluğu 30 sm-dən az olan balıqların proqnozudur: (6 + 14) : 50 = 40%, 0,4 · 12 000 = 4 800. Soruşulan isə 30 sm və daha uzun balıqlardır.
- 3 600Seçimdəki 30 balıq faiz kimi götürülüb (30% · 12 000). Seçimdə 100 deyil, 50 balıq var: 30 : 50 = 60%.
- 2 880Yalnız 35 sm və daha uzun balıqlar sayılıb (8 + 4 = 12, 24%). 30–34 sm intervalı da «ən azı 30 sm» şərtinə daxildir.