Müxtəlif formada verilmiş dairəvi diaqram

1 · Əsas fikir

Bütün dairə = 100% = 360°

Əsas fikir

Dairəvi diaqram. Bütün dairə (360°) bütün məlumatdır. Dərslik: «Hər bir məlumata uyğun dairə hissəsini müəyyən edin. Məsələn, 40% 360°-nin 0,40 hissəsini təşkil edir: 0,40 · 360° = 144°». Deməli, sektorun bucağı = pay · 360°.

Faiz, kəsr və bucaq eyni şeyi — hissənin bütövdəki payını — müxtəlif formada yazır: 25% = 1/4 = 90°, 10% = 36°. Payı və sayı məlum olan hissədən bütöv tapılır: bütöv = say : pay.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqMüxtəlif formada verilmiş dairəvi diaqram

Sorğuda iştirak edən hər sakin işə getmək üçün yalnız bir nəqliyyat növünü göstərib. Dairəvi diaqramda nəticələr müxtəlif formada verilmişdir: faizlə, hissə ilə, sektorun bucağı ilə və sakinlərin sayı ilə.

Sorğuda işə metro ilə gedən neçə sakin iştirak edib? Cavabı nəfərlə yazın.

1. Bütün payları faizlə yazaq: metro 35%; avtobus 1/4 = 25%; velosiped 36° : 360° = 0,1 = 10%.
2. Üç məlum pay birlikdə: 35% + 25% + 10% = 70%. Avtomobilin payı: 100% − 70% = 30%.
3. Avtomobillə gedənlər 168 nəfərdir və bu 30%-dir. Bütün iştirakçılar: 168 : 0,3 = 560 nəfər.
4. Metro ilə gedənlər: 0,35 · 560 = 196 nəfər.
5. Cavab: 196

Bütün hissələr faizlə və sayla

Bütün hissələr faizlə: 35%, 25%, 10% və 30%, cəmi 100%; 560 nəfərin 35%-i 196-dır.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Bütün qruplar: metro 196, avtobus 140, velosiped 56, avtomobil 168; 196 + 140 = 336, 56 + 168 = 224, 336 + 224 = 560 ✓. Sektorlar: 126° + 90° = 216°, 36° + 108° = 144°, 216° + 144° = 360° ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

• 1 47036° faiz kimi götürülüb (36%). 36° bütün dairənin 36 : 360 = 10%-idir; onda avtomobil payı 4% deyil, 30% olur.
• 147Velosiped sektoru unudulub: avtomobil payı 1 − 0,35 − 0,25 = 0,40 sayılıb, cəmi 420 alınıb. Velosipedin 10%-ni də çıxmaq lazımdır: avtomobil 30%-dir.
• 140Bu, avtobusla gedənlərin sayıdır: 1/4 · 560 = 140. Soruşulan metrodur: 35% · 560.
• 560Bu, sorğuda iştirak edənlərin ümumi sayıdır. Metro onun yalnız 35%-idir.