Mətn
Torbada 3 qırmızı (Q) və 2 sarı (S) kürə var. Torbadan bir kürə çıxarılır, rəngi qeyd edilir və kürə torbaya qaytarılır; sonra ikinci kürə çıxarılır. Şəkildə bu təcrübənin şaxələnmə diaqramı verilmişdir. Çıxarılan iki kürənin müxtəlif rəngli olması ehtimalını tapın. Cavabı ixtisar olunmuş adi kəsr şəklində yazın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Yolun ehtimalı hasildir, uyğun yolların ehtimalları toplanır
Əsas fikir
Asılı olmayan hadisələr. Dərslik: «Bir hadisənin baş verməsi digər hadisənin baş verməsi imkanlarına təsir etmirsə, belə hadisələrə asılı olmayan hadisələr deyilir.» «Asılı olmayan iki və daha çox hadisənin ehtimalı bu hadisələrin ehtimalları hasilinə bərabərdir»: P(A və B) = P(A) · P(B), üç hadisə üçün P(A, B və C) = P(A) · P(B) · P(C).
Şaxələnmə diaqramı. Hər budağa həmin mərhələnin ehtimalı yazılır. Bir yolun ehtimalı onun budaqlarındakı ehtimalların hasilidir; hadisəyə bir neçə yol uyğun gəlirsə (onlar eyni vaxtda baş verə bilməz), yolların ehtimalları toplanır.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqŞaxələnmə diaqramı ilə müxtəlif rəngli iki kürə
Torbada 3 qırmızı (Q) və 2 sarı (S) kürə var. Torbadan bir kürə çıxarılır, rəngi qeyd edilir və kürə torbaya qaytarılır; sonra ikinci kürə çıxarılır. Şəkildə bu təcrübənin şaxələnmə diaqramı verilmişdir. Çıxarılan iki kürənin müxtəlif rəngli olması ehtimalını tapın. Cavabı ixtisar olunmuş adi kəsr şəklində yazın.
- Kürə qaytarıldığı üçün hər çıxarmada torbada 3 Q və 2 S var: P(Q) = 3/5, P(S) = 2/5 — hər iki mərhələdə eyni (hadisələr asılı deyil).
- «Müxtəlif rəngli» hadisəsinə iki yol uyğundur: QS və SQ.
- P(QS) = 3/5 · 2/5 = 6/25; P(SQ) = 2/5 · 3/5 = 6/25.
- P(müxtəlif rəngli) = 6/25 + 6/25 = 12/25.
- Cavab: 12/25
Şaxələnmə diaqramı ehtimallarla: QS və SQ yolları seçilib
Hər budaqda ehtimal: Q — 3/5, S — 2/5. QS və SQ yollarının ehtimalları 6/25‑dir, cəmi 12/25.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Dörd yolun ehtimalları: 9/25 + 6/25 + 6/25 + 4/25 = 25/25 = 1 ✓. Müxtəlif rəngli və eyni rəngli hadisələri birlikdə: 12/25 + 13/25 = 1 ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 6/25Yalnız bir yol (QS) götürülüb. «Müxtəlif rəngli» hadisəsinə iki yol uyğundur: QS və SQ.
- 13/25Bu, iki kürənin eyni rəngli olması ehtimalıdır: 9/25 + 4/25.
- 3/5Kürə qaytarılmamış kimi hesablanıb: 3/5 · 2/4 + 2/5 · 3/4. Şərtə görə kürə qaytarılır, ikinci çıxarmada da 3 Q və 2 S var.
- 1/2Dörd yoldan ikisi götürülüb (2/4). Yollar eyniimkanlı deyil: Q budağının ehtimalı 3/5, S budağınınkı 2/5‑dir.