x və y dəyişənləri tərs mütənasib asılıdır. Cədvəldə onların bəzi uyğun qiymətləri verilmişdir.
| x | 2 | 5 | a |
|---|---|---|---|
| y | 15 | b | −6 |
a + b cəmini tapın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Cədvəldə hasil sabitdir
Əsas fikir
Dərslik: «Tərs mütənasib asılı dəyişənlərin uyğun qiymətlərinin hasili sabit qalır»: x · y = k. Deməli, qrafikin istənilən nöqtəsinin absisi ilə ordinatının hasili k-ya bərabərdir.
Dərslik: «x-in qiyməti neçə dəfə artırsa, y-in qiyməti bir o qədər dəfə azalır.»
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqTərs mütənasiblik cədvəlini tamamlamaq
x və y dəyişənləri tərs mütənasib asılıdır. Cədvəldə onların bəzi uyğun qiymətləri verilmişdir.
x və y dəyişənlərinin uyğun qiymətləri
| x | 2 | 5 | a |
|---|---|---|---|
| y | 15 | b | −6 |
a + b cəmini tapın.
- Tam verilmiş sütundan: k = 2 · 15 = 30, yəni x · y = 30.
- İkinci sütun: 5 · b = 30, b = 6.
- Üçüncü sütun: a · (−6) = 30, a = −5.
- a + b = −5 + 6 = 1.
- Cavab: 1
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Hasillər: 2 · 15 = 30, 5 · 6 = 30, (−5) · (−6) = 30 ✓. x 2-dən 5-ə 2,5 dəfə artanda y 15-dən 6-ya 2,5 dəfə azalır ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 11a-nın işarəsi itib: a = 30 : (−6) = −5, 5 yox. Onda −5 + 6 = 1.
- 36,7Dəyişənlər düz mütənasib götürülüb (y = 7,5x): b = 37,5, a = −0,8. Burada hasil sabitdir, nisbət yox.
- 32,5b düz mütənasiblik ilə tapılıb: 15 · 5 : 2 = 37,5. Tərs mütənasiblikdə b = 30 : 5 = 6.
- 5,2a düz mütənasiblik ilə tapılıb: −6 · 2 : 15 = −0,8. Tərs mütənasiblikdə a = 30 : (−6) = −5.