Mətn
Şəkildəki birinci çarx 3 bərabər sektora bölünüb, sektorlarda 1, 2, 3 ədədləri yazılıb. İkinci çarx 4 bərabər sektora bölünüb, sektorlarda 1, 2, 3, 4 ədədləri yazılıb. Hər iki çarx bir dəfə fırladılır.
Oxların göstərdiyi iki ədədin hasilinin cüt ədəd olması ehtimalını tapın. Cavabı ixtisar olunmuş adi kəsr şəklində yazın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Mümkün hallar cədvəli və klassik ehtimal
Əsas fikir
İki sınaq birlikdə aparılanda hər nəticə bir cütdür: (I çarxın ədədi; II çarxın ədədi). Vurma prinsipi: birinci elementi n üsulla, ikincini m üsulla seçmək olarsa, cütlərin sayı n · m-dir. Bütün hallar eyniimkanlıdırsa,
P(hadisə) = əlverişli halların sayı : mümkün halların sayı.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
Tapşırıqİki çarxda hasilin cüt olması
İki çarx
Şəkildəki birinci çarx 3 bərabər sektora bölünüb, sektorlarda 1, 2, 3 ədədləri yazılıb. İkinci çarx 4 bərabər sektora bölünüb, sektorlarda 1, 2, 3, 4 ədədləri yazılıb. Hər iki çarx bir dəfə fırladılır.
Oxların göstərdiyi iki ədədin hasilinin cüt ədəd olması ehtimalını tapın. Cavabı ixtisar olunmuş adi kəsr şəklində yazın.
- Mümkün hallar: 3 · 4 = 12 cüt. Sektorlar bərabər olduğundan bu 12 hal eyniimkanlıdır.
- Cədvəlin hər xanasına iki ədədin hasilini yazırıq. Hasil yalnız hər iki ədəd tək olanda tək olur: (1; 1), (1; 3), (3; 1), (3; 3) — 4 hal.
- Deməli, hasilin cüt olduğu hallar 12 − 4 = 8-dir (cədvəldə rənglənib).
- P = 8/12 = 2/3.
- Cavab: 2/3
Hasillər cədvəli: cüt hasillər rənglənib (8 xana)
| I \ II | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 2 | 2 | 4 | 6 | 8 |
| 3 | 3 | 6 | 9 | 12 |
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Cədvəldə 8 xana rənglənib, 4 xanada hasil təkdir: 8 + 4 = 12 ✓. Əks hadisə ilə yoxlama: 2/3 + 1/3 = 1 ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 1/2Hasil ya cüt, ya tək olur deyə bu iki nəticə eyniimkanlı sayılıb. Amma 12 eyniimkanlı halın 8-ində hasil cütdür, 4-ündə təkdir.
- 1/3Bu, hasilin tək olması ehtimalıdır (4/12) — sualdakı hadisənin əksi.
- 5/6Ehtimallar toplanıb: 1/3 (I çarxda cüt) + 1/2 (II çarxda cüt). Hər iki ədədin cüt olduğu (2; 2) və (2; 4) halları iki dəfə sayılıb.
- 1/6Yalnız hər iki ədədin cüt olduğu 2 hal sayılıb. Hasilin cüt olması üçün vuruqlardan birinin cüt olması kifayətdir.