Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçim

İki dəyişənli ifadədə ardıcıl əməllər

İki dəyişənli rasional ifadələr üzərində ardıcıl əməllər: əməllərin ardıcıllığını müəyyən etmək, kəsrləri ortaq məxrəcə gətirib çıxmaq, bölməni vurma ilə əvəz etmək, müxtəsər vurma düsturları ilə vuruqlara ayırıb ixtisar etmək. Qəbul imtahanı səviyyəsində çoxaddımlı 8-ci sinif cəbri tapşırığı.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

İfadəni sadələşdirin.

(aa+b−a2(a+b)2):aba2−b2−1\left(\frac{a}{a+b}-\frac{a^2}{(a+b)^2}\right):\frac{ab}{a^2-b^2}-1
Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Qayda

Əsas fikir

Ardıcıllıq: əvvəl mötərizə, sonra bölmə, ən sonda çıxma. Hər addımda çoxhədliləri vuruqlara ayırıb ixtisar edirik: a2 − b2 = (a − b)(a + b).

2 · Addım-addım həll

Həll

Tapşırıqİki dəyişənli ifadədə ardıcıl əməllər

İfadəni sadələşdirin.

(aa+b / − a2(a+b)2 / ) : aba2−b2 / − 1

  1. DMQ: a + b ≠ 0, a − b ≠ 0, bölən sıfır olmasın: ab ≠ 0.
  2. Mötərizə (ortaq məxrəc (a + b)2):a(a+b) − a2(a+b)2 / = ab(a+b)2 /
  3. Bölmə:ab(a+b)2 / · (a−b)(a+b)ab / = a−ba+b /
  4. Çıxma:a−ba+b / − 1 = a − b − a − ba+b / = −2ba+b /

Cavab: −2ba+b / .

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

a = 2, b = 1: mötərizə 23 / − 49 / = 29 / ; 29 / : 23 / = 13 / ; 13 / − 1 = −23 / . Cavab: −2 · 13 / = −23 / ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • a−ba+b / Son əməl — 1-in çıxılması — unudulub. a = 2, b = 1 olduqda 13 / .
  • 2ba+b / Azalan ilə çıxılanın yeri dəyişib: 1 − a−ba+b / hesablanıb. 23 / alınır.
  • 2ba−b / Bölmədən sonra ixtisar səhv aparılıb və a+ba−b / alınıb; ondan 1 çıxılıb. a = 2, b = 1 olduqda 2.
  • −ba+b / 1 kəsri a+ba+b / kimi yazılmalıdır; surətdən yalnız a çıxılıb, b unudulub. −13 / alınır.

Mənbə: «Riyaziyyat. Dərslik. 8-ci sinif», «Rasional ifadələr üzərində əməllər» (səh. 109–110) və DİM test toplularının nümunələri əsasında tərtib edilmiş orijinal tapşırıq.