Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualÇətinTək seçimFiqur (SVG)

Kvadrat və ortaq tərəfli romb

Kvadrat və onunla ortaq tərəfi olan rombdan ibarət fiqurda sahə məsələsi: kvadratın sahəsindən tərəfi, rombun sahəsindən hündürlüyünü tapmaq, Pifaqor teoremi ilə lazımi parçanı hesablamaq, fiquru hissələrə ayırıb sahələrin toplanması ilə rənglənmiş hissəni tapmaq və həlli yazılı əsaslandırmaq. Pifaqor teoremini bilən səkkizinci sinif şagirdi üçün çoxaddımlı fiqurlu məsələ.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

ABCD kvadratı və onunla ortaq AD tərəfi olan AMND rombu; M təpəsi kvadratın içində, N təpəsi kvadratdan kənardadır; kvadratın rombdan kənarda qalan hissəsi rənglənib.

ABCD sahəsi 400 sm² olan kvadrat, AMND isə sahəsi 320 sm² olan rombdur (şəkil). Kvadratın rombdan kənarda qalan rənglənmiş hissəsinin sahəsini tapın. Həllinizi yazın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Fiquru hissələrə ayırmaq

Əsas fikir

Dərslikdəki «Rombun sahəsi» qutusu:

  • «Rombun sahəsi onun tərəfi ilə hündürlüyünün hasilinə bərabərdir: S = ah. Qeyd edək ki, rombun hündürlükləri bərabərdir.»

Pifaqor teoremi (bölmə 2): düzbucaqlı üçbucaqda hipotenuzun kvadratı katetlərin kvadratları cəminə bərabərdir, c² = a² + b².

Sahələrin toplanması (3.31): fiqur ortaq daxili nöqtəsi olmayan hissələrə ayrılarsa, onun sahəsi hissələrin sahələri cəminə bərabərdir.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqKvadrat və ortaq tərəfli romb

ABCD sahəsi 400 sm² olan kvadrat, AMND isə sahəsi 320 sm² olan rombdur (şəkil). Kvadratın rombdan kənarda qalan rənglənmiş hissəsinin sahəsini tapın. Həllinizi yazın.

  1. Kvadratın tərəfi AD = √400 = 20 sm. Rombun tərəfi də AD = 20 sm-dir; hündürlüyü S = ah düsturundan: h = 320 : 20 = 16 sm.
  2. M təpəsindən AD-yə MH hündürlüyünü çəkək: MH = 16 sm, AM = 20 sm, Pifaqor teoreminə görə AH = √(20² − 16²) = 12 sm. MN ∥ AD olduğundan MN parçası CD tərəfini K nöqtəsində kəsir: MK = 20 − 12 = 8 sm, KN = 20 − 8 = 12 sm, KD = 16 sm.
  3. Rombun kvadratdan kənar hissəsi KND düzbucaqlı üçbucağıdır (CD ⊥ MN): ½ · 12 · 16 = 96 sm². Rombun kvadratın içindəki hissəsi: 320 − 96 = 224 sm².
  4. Rənglənmiş hissə (toplanma): 400 − 224 = 176 sm².
  5. Cavab: Rənglənmiş hissə: 176 sm²

ABCD kvadratı və ortaq AD tərəfi olan AMND rombu; kvadratın rombdan kənar hissəsi rənglənib

h = 16, AH = 12, KND üçbucağı 96 sm²; 400 − (320 − 96) = 176 sm².

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Başqa yolla: rənglənmiş hissə ABM üçbucağı (½ · 20 · 12 = 120 sm²) və BCKM trapesiyasıdır (BC = 20, MK = 8, hündürlük 20 − 16 = 4: ½ · (20 + 8) · 4 = 56 sm²); 120 + 56 = 176 ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 80 sm²Bu, kvadrat və rombun sahələri fərqidir: 400 − 320. Rombun bir hissəsi (KND üçbucağı, 96 sm²) kvadratdan kənardadır, ona görə rombun kvadrat içindəki hissəsi 224 sm²-dir.
  • 224 sm²Bu, rombun kvadratın içində qalan hissəsidir: 320 − 96. Rənglənmiş hissə kvadratın qalan hissəsidir: 400 − 224 = 176.
  • 96 sm²Bu, rombun kvadratdan kənarda qalan KND üçbucağının sahəsidir. Soruşulan kvadratın rombdan kənar hissəsidir.
  • 304 sm²Burada kvadratdan yalnız KND üçbucağı çıxılıb: 400 − 96. Kvadratdan rombun onun içindəki hissəsi (224 sm²) çıxılmalıdır.