Mətn
ABCD sahəsi 400 sm² olan kvadrat, AMND isə sahəsi 320 sm² olan rombdur (şəkil). Kvadratın rombdan kənarda qalan rənglənmiş hissəsinin sahəsini tapın. Həllinizi yazın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Fiquru hissələrə ayırmaq
Əsas fikir
Dərslikdəki «Rombun sahəsi» qutusu:
- «Rombun sahəsi onun tərəfi ilə hündürlüyünün hasilinə bərabərdir: S = ah. Qeyd edək ki, rombun hündürlükləri bərabərdir.»
Pifaqor teoremi (bölmə 2): düzbucaqlı üçbucaqda hipotenuzun kvadratı katetlərin kvadratları cəminə bərabərdir, c² = a² + b².
Sahələrin toplanması (3.31): fiqur ortaq daxili nöqtəsi olmayan hissələrə ayrılarsa, onun sahəsi hissələrin sahələri cəminə bərabərdir.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqKvadrat və ortaq tərəfli romb
ABCD sahəsi 400 sm² olan kvadrat, AMND isə sahəsi 320 sm² olan rombdur (şəkil). Kvadratın rombdan kənarda qalan rənglənmiş hissəsinin sahəsini tapın. Həllinizi yazın.
- Kvadratın tərəfi AD = √400 = 20 sm. Rombun tərəfi də AD = 20 sm-dir; hündürlüyü S = ah düsturundan: h = 320 : 20 = 16 sm.
- M təpəsindən AD-yə MH hündürlüyünü çəkək: MH = 16 sm, AM = 20 sm, Pifaqor teoreminə görə AH = √(20² − 16²) = 12 sm. MN ∥ AD olduğundan MN parçası CD tərəfini K nöqtəsində kəsir: MK = 20 − 12 = 8 sm, KN = 20 − 8 = 12 sm, KD = 16 sm.
- Rombun kvadratdan kənar hissəsi KND düzbucaqlı üçbucağıdır (CD ⊥ MN): ½ · 12 · 16 = 96 sm². Rombun kvadratın içindəki hissəsi: 320 − 96 = 224 sm².
- Rənglənmiş hissə (toplanma): 400 − 224 = 176 sm².
- Cavab: Rənglənmiş hissə: 176 sm²
ABCD kvadratı və ortaq AD tərəfi olan AMND rombu; kvadratın rombdan kənar hissəsi rənglənib
h = 16, AH = 12, KND üçbucağı 96 sm²; 400 − (320 − 96) = 176 sm².
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Başqa yolla: rənglənmiş hissə ABM üçbucağı (½ · 20 · 12 = 120 sm²) və BCKM trapesiyasıdır (BC = 20, MK = 8, hündürlük 20 − 16 = 4: ½ · (20 + 8) · 4 = 56 sm²); 120 + 56 = 176 ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 80 sm²Bu, kvadrat və rombun sahələri fərqidir: 400 − 320. Rombun bir hissəsi (KND üçbucağı, 96 sm²) kvadratdan kənardadır, ona görə rombun kvadrat içindəki hissəsi 224 sm²-dir.
- 224 sm²Bu, rombun kvadratın içində qalan hissəsidir: 320 − 96. Rənglənmiş hissə kvadratın qalan hissəsidir: 400 − 224 = 176.
- 96 sm²Bu, rombun kvadratdan kənarda qalan KND üçbucağının sahəsidir. Soruşulan kvadratın rombdan kənar hissəsidir.
- 304 sm²Burada kvadratdan yalnız KND üçbucağı çıxılıb: 400 − 96. Kvadratdan rombun onun içindəki hissəsi (224 sm²) çıxılmalıdır.