Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

Video dərs1:35

Video dərs

Atomlardakı boşluğu çıxarsaq, bəşəriyyət bir qənd parçasına sığar

Atomun quruluşu və maddədəki boşluq haqqında qısa elm videosu: atomu stadion boyda böyütsək, nüvə mərkəzdə bir noxud boyda olardı, elektronlar isə tribunaların ətrafında. Atomun kütləsinin doxsan doqquz faizdən çoxu nüvədədir, qalanı boşluqdur. Əl stoldan keçmir, çünki elektronlar bir-birini itələyir — toxunma hissi budur. Bədənin bütün nüvələri boşluqsuz sıxılsa, insan toz zərrəsi boyda olar, amma çəkisi dəyişməz; səkkiz milyard insan bir qənd parçasına sığar, o qənd yüz milyonlarla ton çəkər. Belə sıx maddə neytron ulduzlarında var: şəhər boyda, Günəşdən ağır, bir çay qaşığı milyard tondan çox.

Provayder
STUWIN · Elm
Bölmə
1.0 Fizika
Dil
Azərbaycan
Müddət
1:35
Dərc olunub

Mətn (transkript)

Atomlardakı boşluğu çıxarsaq, bütün bəşəriyyət bir qənd parçasına sığar. Əlinə bax. Dəri, sümük, qan — hamısı atomlardandır. Hər atomun mərkəzində kiçik nüvə, ətrafında elektronlar var. Bəs arada nə var? Atomu stadion boyda böyütsək, nüvə meydanın ortasında bir noxud boyda olardı. Elektronlar isə tribunaların ətrafında dolaşardı. Arada demək olar ki, heç nə yoxdur. Atomun kütləsinin doxsan doqquz faizdən çoxu o balaca nüvədədir. Qalanı boşluqdur. Bəs əlin niyə stoldan keçmir? Çünki əlindəki elektronlar stolun elektronlarını itələyir. Toxunmaq dediyimiz hiss elə budur. İndi bədənindəki bütün nüvələri boşluqsuz sıxaq. Sən toz zərrəsi boyda olardın, amma çəkin dəyişməzdi. Səkkiz milyard insanı belə sıxsaq, hamımız bir qənd parçasına sığarıq. O qənd isə yüz milyonlarla ton çəkər — əlli Misir piramidasından ağır. Belə maddə kainatda var: neytron ulduzu. Bir şəhər boydadır, amma Günəşdən ağırdır. Onun bir çay qaşığı milyard tondan çox çəkir. Deməli, sən əsasən boşluqsan. Atomlardakı boşluğu çıxarsaq, bütün bəşəriyyət bir qənd parçasına sığar.