Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·10:57

Tam kvadrat ayırma: çatışmayan künc

8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: tam kvadrat ayırmaqla kvadrat tənliklərin həlli. Cəbr kartları ilə sahə modeli sözlə təsvir olunur və iksin əmsalının yarısının kvadratını əlavə edərək ikihədlinin kvadratını almaq izah edilir. Dinləyici bu ədədi tənliyin hər iki tərəfinə əlavə etməyi, tənliyi ikihədlinin kvadratı bərabərdir ədəd şəklinə gətirməyi, kvadrat kökü həm müsbət, həm mənfi işarə ilə alıb iki kök tapmağı, əmsal tək olanda kəsrlərlə işləməyi, birinci əmsal birdən fərqli olanda bütün hədləri ona bölməyi və eyni faizlə iki dəfə dəyişmə məsələlərində kvadrat kökdən istifadə etməyi öyrənir. Bu üsulu ilk dəfə əl-Xarəzminin verməsi və mənfi kökün yalnız məsələnin mənasına görə atılması da danışılır. Kvadrat tənliyi və ikihədlinin kvadratı düsturunu bilən şagirdlər üçündür.

3.11 Tam kvadrat ayırmaqla kvadrat tənliklərin həlliaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·10:08

İkihədlinin kubu: qənd kubunda gizlənən hissələr

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: ikihədlinin kuba yüksəldilməsi. İkihədlini kuba yüksəltmək onu üç dəfə özünə vurmaqdır; tili iki parçadan ibarət kubun həcmi. Kub üç kəsiklə səkkiz hissəyə bölünür: böyük kub, balaca kub, üç nazik lövhə və üç çubuq; əmsal üç olmasının səbəbi. İki ifadənin cəminin kubu düsturu dərsliyin sözləri ilə: birincinin kubu, birincinin kvadratı ilə ikincinin hasilinin üç misli, birinci ilə ikincinin kvadratı hasilinin üç misli, ikincinin kubu; qüvvətlərin nizamı və əmsallar bir, üç, üç, bir. İki ifadənin fərqinin kubu: eyni hədlər, işarələr növbələşir, mənfi ədədin tək və cüt dəfə vurulması. Ağılda hesab: doqquzun kubu on çıx bir kimi, yeddi yüz iyirmi doqquz. Tələlər: cəmin kubu kubların cəminə bərabər deyil, əmsal da kuba yüksəlir (iki iksin kubu səkkiz iks kub); nümunə iki iks üstəgəl birin kubu. Qənd kubu hekayəsi: tili üç olan kubdan tili dörd olan kuba keçmək üçün otuz yeddi qənd lazımdır.