Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçimFiqur (SVG)

Qrafik üsulla: |x + 1| = x² − 1

Modullu tənliyin qrafik üsulla həlli: eyni koordinat müstəvisində modullu funksiyanın qrafikini və parabolanı müqayisə etmək, tənliyin köklərini qrafiklərin kəsişmə nöqtələrinin absisləri kimi oxumaq və nəticəni modulun tərifinə görə hallara ayırmaqla cəbri yolla yoxlamaq. Doqquzuncu sinif cəbri, funksiyalar və qrafiklər, tənliklər, buraxılış imtahanı tipli test tapşırığı.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Mətn

Eyni koordinat müstəvisində y = |x + 1| funksiyasının qrafiki (mavi sınıq xətt) və y = x² − 1 parabolası (narıncı); qrafiklərin iki kəsişmə nöqtəsi qırmızı ilə qeyd olunub. Tor bölgüsü 1 vahiddir.

Şəkildə y = |x + 1| və y = x² − 1 funksiyalarının qrafikləri verilib. |x + 1| = x² − 1 tənliyinin köklərini tapın.

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

Modullu tənliklər

Əsas fikir

Dərslikdən. «Qrafik üsulla həlli. Eyni koordinat müstəvisində f(x) = |x − 3| və g(x) = 6 funksiyalarının qrafiklərini quraq. Bu qrafiklərin kəsişmə nöqtələrinin … müəyyən edilir.» Tənliyin kökləri kəsişmə nöqtələrinin absisləridir; tapılan kökləri cəbri yolla yoxlamaq olar.

Dərslikdən. «Ədədin mütləq qiymətinin tərifinə görə |x| = x, əgər x ≥ 0; |x| = −x, əgər x < 0 olduğundan modul işarəsi daxilində dəyişəni olan tənlikləri həll edərkən iki hal nəzərdən keçirilir. 1-ci hal. Modul işarəsi daxilindəki ifadə müsbətdir və ya sıfıra bərabərdir. 2-ci hal. Modul işarəsi daxilindəki ifadə mənfidir.»

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqQrafik üsulla: |x + 1| = x² − 1

Şəkildə y = |x + 1| və y = x² − 1 funksiyalarının qrafikləri verilib. |x + 1| = x² − 1 tənliyinin köklərini tapın.

  1. Tənliyin kökləri y = |x + 1| və y = x² − 1 qrafiklərinin kəsişmə nöqtələrinin absisləridir.
  2. Şəkildə kəsişmə nöqtələri: (−1; 0) və (2; 3). Ehtimal olunan köklər: x = −1 və x = 2.
  3. Cəbri yoxlama. x ≥ −1 olduqda x + 1 = x² − 1 ⇒ x² − x − 2 = 0 ⇒ (x − 2)(x + 1) = 0 ⇒ x = 2 və ya x = −1 — hər ikisi x ≥ −1 şərtini ödəyir.
  4. x < −1 olduqda −x − 1 = x² − 1 ⇒ x² + x = 0 ⇒ x = 0 və ya x = −1 — heç biri x < −1 şərtini ödəmir. Köklər: −1 və 2.
  5. Cavab: −1 və 2

y = |x + 1| və y = x² − 1 funksiyalarının qrafikləri

Kəsişmə nöqtələri (−1; 0) və (2; 3): tənliyin kökləri −1 və 2.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Yoxlama: x = −1: |−1 + 1| = 0, (−1)² − 1 = 0 ✓; x = 2: |2 + 1| = 3, 2² − 1 = 3 ✓.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • 0 və 3Kəsişmə nöqtələrinin ordinatları götürülüb. Tənliyin kökləri x-in qiymətləridir, yəni nöqtələrin absisləri: −1 və 2.
  • Yalnız 2Absis oxu üzərindəki kəsişmə nöqtəsi (−1; 0) gözdən qaçıb: x = −1 olduqda |0| = 0 və (−1)² − 1 = 0.
  • −1, 0 və 2Cəbri yolda x < −1 halının x² + x = 0 tənliyindən alınan x = 0 şərtlə yoxlanmayıb: 0 < −1 deyil. Həm də x = 0 olduqda |1| = 1, 0² − 1 = −1.
  • −2 və 1Qrafik y = |x − 1| kimi oxunub (təpə sağda). |x + 1| qrafikinin təpəsi x = −1 nöqtəsindədir; x = 1 olduqda |2| = 2, amma 1² − 1 = 0.