Mətn
Şəkildə y = |x + 1| və y = x² − 1 funksiyalarının qrafikləri verilib. |x + 1| = x² − 1 tənliyinin köklərini tapın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Modullu tənliklər
Əsas fikir
Dərslikdən. «Qrafik üsulla həlli. Eyni koordinat müstəvisində f(x) = |x − 3| və g(x) = 6 funksiyalarının qrafiklərini quraq. Bu qrafiklərin kəsişmə nöqtələrinin … müəyyən edilir.» Tənliyin kökləri kəsişmə nöqtələrinin absisləridir; tapılan kökləri cəbri yolla yoxlamaq olar.
Dərslikdən. «Ədədin mütləq qiymətinin tərifinə görə |x| = x, əgər x ≥ 0; |x| = −x, əgər x < 0 olduğundan modul işarəsi daxilində dəyişəni olan tənlikləri həll edərkən iki hal nəzərdən keçirilir. 1-ci hal. Modul işarəsi daxilindəki ifadə müsbətdir və ya sıfıra bərabərdir. 2-ci hal. Modul işarəsi daxilindəki ifadə mənfidir.»
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqQrafik üsulla: |x + 1| = x² − 1
Şəkildə y = |x + 1| və y = x² − 1 funksiyalarının qrafikləri verilib. |x + 1| = x² − 1 tənliyinin köklərini tapın.
- Tənliyin kökləri y = |x + 1| və y = x² − 1 qrafiklərinin kəsişmə nöqtələrinin absisləridir.
- Şəkildə kəsişmə nöqtələri: (−1; 0) və (2; 3). Ehtimal olunan köklər: x = −1 və x = 2.
- Cəbri yoxlama. x ≥ −1 olduqda x + 1 = x² − 1 ⇒ x² − x − 2 = 0 ⇒ (x − 2)(x + 1) = 0 ⇒ x = 2 və ya x = −1 — hər ikisi x ≥ −1 şərtini ödəyir.
- x < −1 olduqda −x − 1 = x² − 1 ⇒ x² + x = 0 ⇒ x = 0 və ya x = −1 — heç biri x < −1 şərtini ödəmir. Köklər: −1 və 2.
- Cavab: −1 və 2
y = |x + 1| və y = x² − 1 funksiyalarının qrafikləri
Kəsişmə nöqtələri (−1; 0) və (2; 3): tənliyin kökləri −1 və 2.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Yoxlama: x = −1: |−1 + 1| = 0, (−1)² − 1 = 0 ✓; x = 2: |2 + 1| = 3, 2² − 1 = 3 ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 0 və 3Kəsişmə nöqtələrinin ordinatları götürülüb. Tənliyin kökləri x-in qiymətləridir, yəni nöqtələrin absisləri: −1 və 2.
- Yalnız 2Absis oxu üzərindəki kəsişmə nöqtəsi (−1; 0) gözdən qaçıb: x = −1 olduqda |0| = 0 və (−1)² − 1 = 0.
- −1, 0 və 2Cəbri yolda x < −1 halının x² + x = 0 tənliyindən alınan x = 0 şərtlə yoxlanmayıb: 0 < −1 deyil. Həm də x = 0 olduqda |1| = 1, 0² − 1 = −1.
- −2 və 1Qrafik y = |x − 1| kimi oxunub (təpə sağda). |x + 1| qrafikinin təpəsi x = −1 nöqtəsindədir; x = 1 olduqda |2| = 2, amma 1² − 1 = 0.