y = 3|x + 1| − 4 funksiyasının qrafiki və y = 2 düz xətti ilə hüdudlanan fiqurun sahəsini tapın (kvadrat vahidlə).
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
y = |x| funksiyası və onun qrafiki
Əsas fikir
Dərslikdən.
- «y = a|x − m| + n funksiyasının qrafiki y = a|x| funksiyasının qrafikinin |m| vahid üfüqi (m > 0 olduqda sağa, m < 0 olduqda sola), |n| vahid şaquli (n > 0 olduqda yuxarı, n < 0 olduqda aşağı) olaraq sürüşdürülməsidir.»
- «(m; n) qrafikin təpə nöqtəsidir və qrafik x = m xəttinə nəzərən simmetrikdir.»
- «a > 0 olduqda qrafiki təşkil edən şüalar yuxarıya doğru, a < 0 olduqda aşağıya doğru yönəlir.»
Qrafikin y = k üfüqi düz xətti ilə kəsişmə nöqtələrinin absisləri a|x − m| + n = k bərabərliyindən tapılır: |x − m| = d (d > 0) olduqda x = m − d və ya x = m + d; bu iki nöqtə təpəyə nəzərən simmetrikdir.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqQrafik və üfüqi düz xəttin hüdudladığı fiqur
y = 3|x + 1| − 4 funksiyasının qrafiki və y = 2 düz xətti ilə hüdudlanan fiqurun sahəsini tapın (kvadrat vahidlə).
- Qrafikin təpəsi (−1; −4), a = 3 > 0 — şüalar yuxarı yönəlib; y = 2 düz xətti təpədən yuxarıdadır, ona görə hər iki şüanı kəsir və fiqur üçbucaqdır.
- Kəsişmə nöqtələri: 3|x + 1| − 4 = 2 ⇒ 3|x + 1| = 6 ⇒ |x + 1| = 2 ⇒ x = −3 və ya x = 1; A(−3; 2), B(1; 2).
- Oturacaq AB = 1 − (−3) = 4; hündürlük təpədən AB düz xəttinə qədər: 2 − (−4) = 6.
- S = ½ · 4 · 6 = 12.
- Cavab: S = 12
y = 3|x + 1| − 4 və y = 2
Üçbucağın oturacağı AB = 4, hündürlüyü 2 − (−4) = 6: S = 12.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Yoxlama: 3 · |−3 + 1| − 4 = 6 − 4 = 2 ✓ və 3 · |1 + 1| − 4 = 2 ✓ — A və B qrafikin üzərindədir; A və B təpəyə (x = −1 xəttinə) nəzərən simmetrikdir: −1 − (−3) = 1 − (−1) = 2 ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 24Üçbucağın sahəsi düsturunda ½ unudulub: S = ½ · 4 · 6.
- 4Hündürlük absis oxundan ölçülüb (2). Üçbucağın hündürlüyü təpədən (y = −4) y = 2 düz xəttinə qədərdir: 2 − (−4) = 6.
- 363|x + 1| = 6 bərabərliyində 3-ə bölünməyib: |x + 1| = 6, oturacaq 12 alınıb. Düzgünü: |x + 1| = 2, oturacaq 4.
- 8Hündürlük kimi təpənin ordinatının modulu (4) götürülüb: ½ · 4 · 4 = 8. Hündürlük 2 − (−4) = 6-dır.