Ədədi silsilədə , -dür. Bu silsilənin 11-ci həddindən 20-ci həddinə qədər (hər ikisi daxil olmaqla) bütün hədlərinin cəmini tapın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Silsilənin bir hissəsinin cəmi
Əsas fikir
Ədədi silsilənin ilk n həddinin cəmi Sn = a1 + a2 + … + an ilə işarə olunur. Cəmi bir dəfə artan, bir dəfə azalan sırada yazıb tərəf-tərəfə toplasaq, hər sütunda kənar hədlərin cəmi a1 + an alınır, belə sütunlar n dənədir: 2Sn = (a1 + an) · n.
Sn = (a1 + an) · n2
an = a1 + (n − 1)d olduğundan cəmi birinci hədd və fərqlə də yazmaq olar:
Sn = (2a1 + (n − 1)d) · n2
Ortadakı hədlərin cəmi. ak+1 + ak+2 + … + am = Sm − Sk: çıxılan cəmdə ilk k hədd var, ona görə ak+1 cəmdə qalır. Hədlərin sayı m − k-dır.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
Tapşırıq11-ci həddən 20-ci həddə qədər hədlərin cəmi
Ədədi silsilədə a1 = 2, d = 3-dür. Bu silsilənin 11-ci həddindən 20-ci həddinə qədər (hər ikisi daxil olmaqla) bütün hədlərinin cəmini tapın.
- Lazım olan cəm: a11 + a12 + … + a20 = S20 − S10.
- Birbaşa da hesablamaq olar: a11 = 2 + 10 · 3 = 32, a20 = 2 + 19 · 3 = 59, hədlərin sayı 20 − 11 + 1 = 10.
- Cəm: (32 + 59) · 102 = 91 · 5 = 455.
- Cavab: 455
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
S20 = (2 + 59) · 202 = 610, S10 = (2 + 29) · 102 = 155, 610 − 155 = 455 ✓.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 423S20 − S11 = 610 − 187 = 423 hesablanıb; S11 çıxılanda 11-ci hədd də çıxılır. 11-ci həddi saxlamaq üçün S20 − S10 lazımdır.
- 409,5Hədlərin sayı 20 − 11 = 9 götürülüb. 11-ci həddən 20-ci həddə qədər 20 − 11 + 1 = 10 hədd var.
- 610Bu, ilk 20 həddin cəmidir: S20 = 610. İlk 10 hədd sual olunan cəmə daxil deyil.
- 155Bu, ilk 10 həddin cəmidir: S10 = 155 — sual olunan hissə deyil, çıxılan hissədir.