Mətn
Şəkildə çevrənin AB və CD vətərləri M nöqtəsində kəsişir, AD və BC parçaları çəkilmişdir. AM = 4, MD = 6, AD = 8, BC = 12 olarsa, AB vətərinin uzunluğunu tapın. Hansı üçbucaqların oxşar olduğunu və niyə oxşar olduğunu göstərərək həllinizi əsaslandırın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
Teorem 1 oxşar üçbucaqlardan çıxır
Əsas fikir
Teorem 1. «Çevrənin iki vətəri kəsişirsə, kəsişmə nöqtəsinin birinci vətərdən ayırdığı parçaların hasili, ikinci vətərdən ayırdığı parçaların hasilinə bərabərdir: AM · MB = CM · MD».
Teorem 1-in isbatı: AD və CB parçalarını çəksək, ∠A ≅ ∠C (eyni BD qövsünə söykənən daxilə çəkilmiş bucaqlar) və ∠AMD ≅ ∠CMB (qarşılıqlı bucaqlar). Deməli, ΔAMD ~ ΔCMB və uyğun tərəflər mütənasibdir: AM/CM = MD/MB = AD/CB.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqOxşar üçbucaqlar və vətər parçaları
Kəsişən vətərlər və iki üçbucaq
Şəkildə çevrənin AB və CD vətərləri M nöqtəsində kəsişir, AD və BC parçaları çəkilmişdir. AM = 4, MD = 6, AD = 8, BC = 12 olarsa, AB vətərinin uzunluğunu tapın. Hansı üçbucaqların oxşar olduğunu və niyə oxşar olduğunu göstərərək həllinizi əsaslandırın.
- ∠DAB və ∠DCB eyni BD qövsünə söykənən daxilə çəkilmiş bucaqlardır, ona görə ∠MAD = ∠MCB.
- ∠AMD = ∠CMB, çünki bunlar qarşılıqlı bucaqlardır. İki bucağa görə ΔAMD ~ ΔCMB (A ↔ C, M ↔ M, D ↔ B).
- Oxşarlıq əmsalı: AD : CB = 8 : 12 = 2 : 3. Uyğun tərəflər: AM : CM = 2 : 3 və MD : MB = 2 : 3.
- Buradan CM = 4 · 3 : 2 = 6 və MB = 6 · 3 : 2 = 9.
- AB = AM + MB = 4 + 9 = 13.
- Cavab: AB = 13
Kəsişən vətərlər və iki üçbucaq
Göy ΔAMD və narıncı ΔCMB oxşardır (əmsal 2 : 3): CM = 6, MB = 9, AB = 4 + 9 = 13.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Teorem 1 ilə yoxlayaq: AM · MB = 4 · 9 = 36, CM · MD = 6 · 6 = 36 ✓. Oxşarlıq əmsalı da uyğundur: 4 : 6 = 6 : 9 = 8 : 12.
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- 9Bu, yalnız MB parçasıdır. AB vətəri iki hissədən ibarətdir: AB = AM + MB = 4 + 9 = 13.
- 8Uyğunluq tərsinə götürülüb: MB = MD · AD : BC = 4. Oxşarlıqda A ↔ C, D ↔ B uyğundur, ona görə MD : MB = AD : CB = 8 : 12 və MB = 9.
- 10Tərəflər səhv cütlənib: AM : MB = AD : BC götürülüb (MB = 6). AM və MB eyni üçbucağın tərəfləri deyil; AM CM-ə, MD isə MB-yə uyğundur.
- 12Bu, digər vətərdir: CD = CM + MD = 6 + 6 = 12. Sual AB vətərini soruşur.