Təpələri A(−2; 1), B(1; 5), C(9; −1) və D(6; −5) nöqtələrində olan ABCD dördbucaqlısı haqqında hansı fikir doğrudur? Diaqonalların orta nöqtələrini və uzunluqlarını, həmçinin qonşu tərəfləri müqayisə edərək cavabınızı əsaslandırın.
İzahı göstər
1 · Əsas fikir
İki nöqtə arasındakı məsafə
Əsas fikir
Parçanın orta nöqtəsi (8-ci sinif): A(x₁; y₁) və B(x₂; y₂) üçün M(x₁ + x₂2 / ; y₁ + y₂2 / ).
Dərslikdən. P(x₁; y₁) və R(x₂; y₂) nöqtələri arasındakı məsafə
PR = √((x₂ − x₁)² + (y₂ − y₁)²)
düsturu ilə hesablanır. Nöqtələrdən koordinat oxlarına paralel düz xətlər keçirəndə MPR düzbucaqlı üçbucağı alınır: katetləri |x₂ − x₁| və |y₂ − y₁|, hipotenuzu PR. Pifaqor teoreminə görə PR² = MR² + MP². Fərqlər kvadrata yüksəldildiyi üçün nöqtələrin sırası fərq etmir.
- Dördbucaqlının diaqonalları kəsişmə nöqtəsində yarı bölünürsə, o, paraleloqramdır (diaqonalların orta nöqtələri üst-üstə düşür);
- diaqonalları bərabər olan paraleloqram düzbucaqlıdır;
- qonşu tərəfləri bərabər olan paraleloqram rombdur; həm düzbucaqlı, həm romb olan fiqur kvadratdır.
2 · Addım-addım həll
Həll yolu
TapşırıqDördbucaqlının növü: diaqonalların ortaları və uzunluqları
Təpələri A(−2; 1), B(1; 5), C(9; −1) və D(6; −5) nöqtələrində olan ABCD dördbucaqlısı haqqında hansı fikir doğrudur? Diaqonalların orta nöqtələrini və uzunluqlarını, həmçinin qonşu tərəfləri müqayisə edərək cavabınızı əsaslandırın.
- AC-nin ortası: ((−2 + 9) : 2; (1 + (−1)) : 2) = (3,5; 0). BD-nin ortası: ((1 + 6) : 2; (5 + (−5)) : 2) = (3,5; 0). Ortalar üst-üstə düşür, diaqonallar yarı bölünür — ABCD paraleloqramdır.
- AC = √((9 − (−2))² + (−1 − 1)²) = √(121 + 4) = √125; BD = √((6 − 1)² + (−5 − 5)²) = √(25 + 100) = √125. Diaqonallar bərabərdir — paraleloqram düzbucaqlıdır.
- Qonşu tərəflər: AB = √(3² + 4²) = 5, BC = √(8² + (−6)²) = 10. AB ≠ BC — düzbucaqlı kvadrat deyil.
- Cavab: ABCD düzbucaqlıdır, lakin kvadrat deyil
ABCD dördbucaqlısı və diaqonalları
Diaqonallar bərabərdir (√125) və (3,5; 0) nöqtəsində yarı bölünür; AB = 5, BC = 10.
3 · Yoxlama
Cavabı yoxlayaq
Yoxlama: AB² + BC² = 25 + 100 = 125 = AC², deməli B bucağı düzdür ✓ (Pifaqor teoreminin tərsi).
4 · Diqqət
Niyə digər variantlar səhvdir
- ABCD kvadratdır.Diaqonallar bərabərdir və yarı bölünür, lakin qonşu tərəflər fərqlidir: AB = 5, BC = 10. Kvadratda bütün tərəflər bərabərdir.
- ABCD rombdur, lakin düzbucaqlı deyil.Rombda qonşu tərəflər bərabərdir, burada AB = 5 ≠ BC = 10; diaqonallar isə bərabərdir (√125), bu, düzbucaqlının əlamətidir.
- ABCD paraleloqramdır, lakin düzbucaqlı deyil.Diaqonalların uzunluqları müqayisə edilməyib: AC = BD = √125, diaqonalları bərabər olan paraleloqram düzbucaqlıdır.
- ABCD trapesiyadır, paraleloqram deyil.Diaqonalların orta nöqtələri üst-üstə düşür (3,5; 0) — diaqonallar yarı bölünür, deməli ABCD paraleloqramdır.