Əsas məzmuna keç
STUWIN Kitabxana

Menyu

Görünüş

SualOrtaTək seçim

Qrafiki çevrə olan tənlik

İkidəyişənli tənliyin qrafiki onun həlləri olan nöqtələr çoxluğudur: tənliyi sadələşdirmək, mötərizələri açmaq və tam kvadrat ayırmaqla qrafikin düz xətt, parabola, çevrə, hiperbola, tək nöqtə və ya boş çoxluq olduğunu müəyyən etmək. Kvadratlar cəminin mənfi olmamasından istifadə etmək. Doqquzuncu sinif cəbri.

Dil
Azərbaycan
Dərc olunub

Tənliklərdən hansının qrafiki çevrədir?

Bir variant seç
İzahı göstər

1 · Əsas fikir

İkidəyişənli tənliklər. Tənliklər sistemi

Əsas fikir

Dərslikdən və ilkin bilikdən.

  • «İkidəyişənli tənliyin qrafiki koordinatları tənliyin həlləri olan nöqtələr çoxluğudur.» Dərslikdəki nümunələr: y − 2x = 3 — düz xətt, y = x² − 2x — parabola, x² + y² = 3 — çevrə.
  • Mərkəzi (a; b), radiusu r olan çevrənin tənliyi (x − a)² + (y − b)² = r², r > 0 (çevrənin tənliyi mövzusundan). Sağ tərəf sıfır olarsa, yalnız bir nöqtə, mənfi olarsa — heç bir nöqtə alınmır.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqQrafiki çevrə olan tənlik

Tənliklərdən hansının qrafiki çevrədir?

  1. x² + y² + 2y = 8 tənliyində y-li hədləri tam kvadrata tamamlayaq: y² + 2y = (y + 1)² − 1.
  2. Onda x² + (y + 1)² − 1 = 8, yəni x² + (y + 1)² = 9 = 3².
  3. Bu, mərkəzi (0; −1), radiusu 3 olan çevrənin tənliyidir: çevrənin hər nöqtəsinin koordinatları tənliyi ödəyir və tənliyin hər həlli çevrə üzərindədir.
  4. Cavab: x² + y² + 2y = 8

x² + y² + 2y = 8 tənliyinin qrafiki

x² + y² + 2y = 8 → x² + (y + 1)² = 9: mərkəzi (0; −1), radiusu 3 olan çevrə.

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Çevrə üzərindəki (3; −1) nöqtəsini yoxlayaq: 9 + 1 − 2 = 8 ✓; (0; 2): 0 + 4 + 4 = 8 ✓. Digər tənliklər: parabola, hiperbola, boş çoxluq və bir nöqtə.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

  • y = 4 − x²y = −x² + 4 kvadrat funksiyadır, qrafiki parabola (qolları aşağı) olur.
  • x² + y² = (x + y)² − 6Sağ tərəfi açaq: x² + y² = x² + 2xy + y² − 6 → 2xy = 6 → xy = 3, yəni y = 3/x. Bu, tərs mütənasiblikdir, qrafiki hiperboladır. x² + y² yazılışı aldadıcıdır: o, ixtisar olunur.
  • x² + y² + 4 = 0x² + y² ≥ 0, ona görə x² + y² + 4 ≥ 4 > 0. Tənliyin heç bir həlli yoxdur, qrafiki boş çoxluqdur — müstəvidə heç bir nöqtə.
  • (x − 2)² + (y + 1)² = 0Kvadratlar cəmi yalnız hər iki kvadrat sıfır olduqda sıfırdır: x = 2, y = −1. Tənliyin yeganə həlli var, qrafiki bir nöqtədir — (2; −1), çevrə deyil.