Sinfin ölçüsü: ən böyük fərq və siniflərin sayı

1 · Əsas fikir

Sinfin ölçüsü necə seçilir

Əsas fikir

Sinfin ölçüsü ≈ (ən böyük qiymət − ən kiçik qiymət) : siniflərin sayı

Qiymətlər çox olub az təkrarlananda məlumat siniflərdə (intervallarda) qruplaşdırılır; siniflərin sayının 5 ilə 12 arasında olması tövsiyə edilir. Ən böyük və ən kiçik qiymətin fərqi siniflərin sayına bölünür, qismətin təqribi qiyməti sinfin ölçüsü kimi götürülür (dərslik, 2. Nümunə: (88 − 7) : 7 ≈ 11,57 ≈ 12). Ölçü yuxarıya doğru yuvarlaqlaşdırılır ki, ən böyük qiymət də son sinfə düşsün.

2 · Addım-addım həll

Həll yolu

TapşırıqSinfin ölçüsü: ən böyük fərq və siniflərin sayı

Sinifdəki 20 şagirdin boyu (sm-lə) ölçülüb:

152, 148, 163, 141, 170, 158, 155, 166, 149, 178, 160, 157, 144, 171, 162, 153, 168, 150, 159, 174.

Məlumatı 5 sinifdə qruplaşdırmaq lazımdır. Sinfin ölçüsünü belə tapın: ən böyük və ən kiçik qiymətin fərqini siniflərin sayına bölün və qisməti yuxarıya doğru tam ədədə qədər yuvarlaqlaşdırın. Sinfin ölçüsü neçə santimetrdir?

1. Ən kiçik qiyməti tapırıq: 141 sm. Ən böyük qiymət: 178 sm.
2. Ən böyük fərq: 178 − 141 = 37 (sm).
3. Siniflərin sayına bölürük: 37 : 5 = 7,4.
4. Yuxarıya doğru tam ədədə yuvarlaqlaşdırırıq: 7,4 → 8. Sinfin ölçüsü 8 sm-dir.
5. Cavab: Sinfin ölçüsü 8 sm.

Ölçü 8 olanda siniflər (tam santimetrlər)

3 · Yoxlama

Cavabı yoxlayaq

Ölçü 8 olanda siniflər 141–148, 149–156, 157–164, 165–172, 173–180 olur; ən böyük qiymət 178 son sinfə düşür ✓, tezliklərin cəmi 20-dir ✓. Ölçü 7 olsaydı, son sinif 169–175 olardı və 178 kənarda qalardı.

4 · Diqqət

Niyə digər variantlar səhvdir

• 7Qismət 7,4 aşağıya yuvarlaqlaşdırılıb. Ölçü 7 olsa, 5 sinif 141-dən başlayaraq 141 + 35 − 1 = 175-ə qədər çatır və 178 heç bir sinfə düşmür.
• 37Bu, ən böyük fərqdir (178 − 141 = 37). Onu siniflərin sayına bölmək unudulub.
• 7,4Qismət yuvarlaqlaşdırılmayıb. Şərtə görə ölçü tam ədəd olmalıdır və yuxarıya yuvarlaqlaşdırılır.
• 36Ən böyük qiymət siniflərin sayına bölünüb: 178 : 5 ≈ 35,6. Əvvəlcə ən kiçik qiyməti çıxmaq lazımdır.