Mətn (transkript)
Biri dörd gündən, biri altı gündən bir püskürür. Yenə nə vaxt birlikdə? Bu iki qeyzer bu gün eyni anda püskürdü. Ağla gələn ilk cavab: dörd vur altı, iyirmi dörd gün. İyirmi dördüncü gün, doğrudan da, ikisi birlikdə püskürür. Amma bu, ilk görüşdürmü? Dərslikdəki təqvimə baxaq. Lalənin dərnəyi üçə bölünən günlərdə, Samirinki beşə bölünən günlərdədir. İkisi yalnız ayın on beşində və otuzunda görüşür. Bu günlər üç ilə beşin ortaq bölünənləridir. Ortaq bölünənlərin ən kiçiyi ən kiçik ortaq bölünəndir. Üç və beş üçün o, on beşdir, yəni elə üç vur beş. Bəs həmişə vurmaq olar? Qeyzerlər başqa cavab verir. Ədədləri sadə vuruqlara ayıraq. Dörd, iki vur ikidir. Altı, iki vur üçdür. Dördün vuruqlarını götürürük və altıdan yalnız çatışmayan üçü əlavə edirik. İki vur iki vur üç: on iki. İndi günləri sayaq. Dörd, səkkiz, on iki. Altı, on iki. On ikinci gün iki qeyzer birlikdə püskürür! İyirmi dörd yox, on iki. Niyə hasil böyük çıxdı? Dörd də, altı da ikiyə bölünür. Vuranda bu ortaq iki iki dəfə sayılır. Ortaq vuruğu olmayan ədədlərdə, üç və beş kimi, ən kiçik ortaq bölünən hasilə bərabərdir. Bu sual dişli çarxlarda da var. İyirmi dörd, on səkkiz və on iki dişli çarxların nöqtələri yetmiş iki dişdən sonra birlikdə qayıdır. Yadda saxla: iki ritm yenə birlikdə ən kiçik ortaq bölünəndə görüşür.