Mətn (transkript)
Yüz qırx dördün altı daşı: kvadrat kök hamısını buraxır, kub kök isə yalnız üçünü. Bu oyunda hər sadə vuruq bir daşdır. Yüz qırx dörd ədədi dörd ikinin və iki üçün hasilidir: dörd göy, iki narıncı daş. Kvadrat kökün altında eyni daşlar cüt-cüt birləşir. Hər cüt kökdən bir daş kimi çıxır, çünki iki kərə ikinin kvadrat kökü ikidir. Bayırda iki, iki və üç: on iki. Kökün altı tamam boşaldı. Bəs kökün üstünə üç yazsaq? Kub kökdə daşlar yalnız üç-üç birləşir. Dörd göy daşdan üçü üçlük qurur. İki kərə iki kərə iki səkkizdir, səkkizin kub kökü isə ikidir. Deməli, bütöv üçlük bayıra bircə iki kimi çıxır. Qalan göy daş və iki narıncı daş kökün altında qalır. Yəni yüz qırx dörd səkkiz ilə on səkkizin hasilidir. Cavab: iki vurulsun on səkkizin kub kökü. Bəs daşlar çox olsa? Dördüncü dərəcədən kökdə daşlar dördlük qurur. Kökaltında beş göy və dörd narıncı daş var. Göylərdən bir dördlük çıxır: iki. Burada dayanmaq olmaz, narıncılar da tam dördlükdür: üç də çıxır. Bayırda iki ilə üç vurulur, altı alınır. Altda bircə göy daş qalır. Qısa yol: hər rəngin sayını dördə bölürük. Tam hissə bayıra çıxır, qalıq altda qalır. Hərflər də daşdır. Kub kökün altında iksin yeddinci qüvvəti var: yeddi yaşıl daş. İki tam üçlük çıxır: iks kərə iks, yəni iks kvadrat. Bir daş altda qalır. Cavab: iks kvadrat vurulsun iksin kub kökü. Bəs kökün üstü cüt olsa? Dördüncü dərəcədən kökün altında altı ilə iksin dördüncü qüvvətinin hasili var. Dörd iks daşı dördlük qurub çıxır. Bəs iks mənfi beşdirsə? Dörd dənə mənfi beşin hasili müsbətdir: mənfilər cüt-cüt silinir. Cüt dərəcəli kök də heç vaxt sıfırdan kiçik olmur. Deməli, bayıra iks yox, iksin modulu çıxır: beş. Kub kökdə isə işarə qalır: mənfi yüz iyirmi beşin kub kökü mənfi beşdir. Dördüncü dərəcədən kökün altında üç ilə iksin beşinci qüvvətinin hasili var. Cüt dərəcəli kökün altı sıfırdan kiçik ola bilməz. Deməli, iks sıfırdan kiçik ola bilməz: bunlar dəyişənin mümkün qiymətləridir. Dörd iks çıxır, biri qalır. İks onsuz da mənfi deyil, modul lazım deyil. Cavab: iks vurulsun üç iksin dördüncü dərəcədən kökü. Bəs köklər toplananda? Üç kub kökü toplayaq: dörd yüz əlli doqquz, yüz otuz altı və mənfi min səksən səkkiz. Kökaltıları toplamaq olmaz. Birincidən üç, ikincidən iki çıxır. Üçüncüdə altı göy daş iki üçlük qurur: dörd. Kub kökdə işarə də bayıra keçir: mənfi dörd. Hər kökün altında eyni qırmızı daş qalıb: on yeddi. Bunlar oxşar köklərdir. Ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarırıq: üç üstəgəl iki, çıxılsın dörd: bir qalır. Üç böyük kökdən bircə on yeddinin kub kökü qaldı. Kvadrat kök cütləri buraxır: yüz qırx dörd ədədinin bütün daşları çıxdı. Kub kök yalnız tam üçlükləri buraxır: üçü çıxdı, üçü qaldı. Kökün üstündəki ədəd qrupun ölçüsüdür: o qədər eyni vuruq birləşəndə kökdən bir vuruq kimi çıxır.