Video dərsDİM · Riyaziyyat3:44
Mərkəzi simmetriya
7-ci sinif üçün mərkəzi simmetriya mövzusunda video dərs. Şahmat taxtasının başlanğıc düzülüşü və taxtanın mərkəzi O nöqtəsi: ağ topdan O-ya çəkilən düz xətt eyni məsafə uzadılanda qara topa çatır; atlar, fillər, piyadalar da cüt-cüt düzülüb. Dərslikdəki qurma: A və O-dan düz xətt, mərkəzi O, radiusu OA olan çevrə, ikinci kəsişmə A₁; OA = 5 sm olduqda OA₁ = 5 sm, AA₁ = 10 sm, O parçanın ortası və simmetriya mərkəzidir. Üçbucağın O-ya nəzərən simmetriki təpələrin simmetrikləri ilə qurulur, konqruyentdir, məsafə saxlanılır. Mərkəzi simmetrik fiqur: boş şahmat taxtası, paraleloqram, düzbucaqlı, çevrə; üçbucağın mərkəzi yoxdur. Başlanğıc düzülüşdə vəzir və şah qaydanı pozur: vəzirin simmetrik xanasında qara şah durur, ona görə düzülüşün mərkəzi yoxdur, amma taxtanı ortadan qatlasaq vəzir vəzirə düşür — oxa nəzərən simmetriya.
2.15 Mərkəzi simmetriya