Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·10:01

Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi: həmişə yeddi verən oyun

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqi. Fikirdə tutulan ədəd oyunu: ədədə üç əlavə edib üç çıxmaq, nəticələri vurmaq, eyni işi dördlə görmək və hasilləri çıxmaq həmişə yeddi verir, çünki a kvadrat çıx doqquzdan a kvadrat çıx on altı çıxanda dəyişən yox olur; ifadənin qiyməti dəyişəndən asılı deyil. Düsturu ifadənin üzündən tanımaq: əvvəl ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaq, hədləri saymaq, kvadratlar fərqi, kubların cəmi və fərqi, natamam kvadrat, tam kvadrat, dörd hədddə qruplaşdırma; kvadratlar cəmi bu düsturlarla ayrılmır. Sonadək vuruqlara ayırmaq: beş a kub çıx beş a, a-nın dördüncü qüvvəti çıx səksən bir (matryoşka). Düsturlar zənciri: iqrek çıx bir, iqrek üstəgəl bir və iqrek kvadrat üstəgəl birin hasili iqrekin dördüncü qüvvəti çıx bir. Ədəd qoyub yoxlama: iks kub üstəgəl səkkiz bərabərliyində natamam kvadratın işarə səhvi.

2.35 Müxtəsər vurma düsturlarının tətbiqiaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·9:26

Əyrilərlə hüdudlanmış fiqurun sahəsi

11-ci sinif riyaziyyatından dinləmə dərsi: iki əyri ilə hüdudlanmış fiqurun sahəsi müəyyən inteqralla necə tapılır. Sahə yuxarı qrafikin altındakı sahədən aşağı qrafikin altındakı sahəni çıxmaq, yəni nazik şaquli zolaqların «yuxarı minus aşağı» hündürlüklərini toplamaq kimi izah olunur; inteqralın sərhədlərinin verilmiş xətlərdən və ya kəsişmə nöqtələrindən tapılması, qrafiklər ikidən çox kəsişəndə fiquru hissələrə bölmək, Arximedin çoxbucaqlıları, Nyuton–Leybnis düsturu, Heydər Əliyev Mərkəzi və iki mühərrikin tullantı fərqi kimi tətbiqlər danışılır.