Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·11:58

Rasional tənliklərlə məsələ həlli: alma bağında üç saat

8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlli. İş məsələləri: bütün iş bir götürülür, hər iştirakçının bir saatlıq payı tapılır və paylar toplanır; vaxtları toplamaq və ya ortalamaq səhvdir, birgə vaxt ən sürətlinin vaxtından azdır. Dərsliyin planı: məchulu seçmək, qalan kəmiyyətləri onunla ifadə etmək, şərtdən rasional tənlik qurmaq, dəyişənin mümkün qiymətlərini tapmaq, kvadrat tənliyə gətirib həll etmək, hər kökü iki dəfə yoxlamaq — məxrəc sıfır olmamalı və kök məsələnin şərtinə uyğun olmalıdır. Axın məsələsi: axın istiqamətində sürət öz sürəti ilə axın sürətinin cəmi, axına qarşı fərqi; durğun sudakı sürət axın sürətindən böyük olmalıdır, müsbət amma axından kiçik kök atılır. Kökün atılma səbəbləri: mənfi vaxt və ya sürət, natural olmayan say, başqa kəmiyyəti mənfi edən kök. Hekayə: Arzu və qardaşı Rüstəm alma bağında son cərgəni yığır, yük maşını üç saata gəlir; şirə zavodunda iki pres; Rüstəm kayakla çayda üzür.

3.37 Rasional tənliklərin tətbiqi ilə məsələ həlliaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·12:34

Xətti funksiya: işıq sönəndə yanan şamın düz xətti

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: xətti funksiya y = kx + b (dərslikdə y = ax + b). Hər addımda eyni qədər dəyişən və başlanğıc qiyməti olan asılılıq; bucaq əmsalı k və sərbəst əmsal b adları. Xətti funksiyanın qrafiki düz xətdir, iki nöqtədən bir düz xətt keçir aksiomu, qrafiki qurmaq üçün iki nöqtə kifayətdir. Bucaq əmsalının işarəsi: k müsbət olanda OX oxunun müsbət istiqaməti ilə iti bucaq, mənfi olanda kor bucaq; sərbəst əmsal bucağa təsir etmir. Sabit funksiya y = b (k = 0) xəttidir və OX oxuna paraleldir; y = kx düz mütənasib asılılıq koordinat başlanğıcından keçir. Qrafik çəkmədən nöqtənin qrafikə aid olmasını yoxlamaq, y-in qiymətinə görə x-i tapmaq, bir nöqtədən bucaq əmsalını əvəzləmə ilə tapmaq. Qrafikin OY oxunu sərbəst əmsalda kəsməsi, OX oxu ilə kəsişmə üçün y = 0 yazmaq, qrafikdən k və b-nin işarəsini oxumaq. Tipik səhvlər: x və y-in yerini dəyişmək, sərbəst əmsalı unutmaq, b-ni OX oxunda axtarmaq, sabit funksiyanı xətti saymamaq. İşıq kəsiləndə hər saat iki santimetr qısalan iyirmi santimetrlik şam və yağış çəlləyi hekayəsi ilə.