Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:35

Mütənasib parçalar: çəpinə kəsilən tort

8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: mütənasib parçalar. İki parçanın nisbəti onların uzunluqlarının nisbətidir. Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi): bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər tərəflər üzərində mütənasib parçalar ayırır; paralellər parçaları uzada bilər, amma nisbəti saxlayır, fərqi yox. Teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və Fales teoremindən bərabər zolaqlara bölməklə alınır. Tərs teorem: təpədən başlamaqla mütənasib parçalar ayıran kəsənlər paraleldir; bərabər qalıqlar paralellik demək deyil. Üçbucağın medianları bir nöqtədə kəsişir və təpədən başlayaraq ikinin birə nisbətində bölünür; bu nöqtə ağırlıq mərkəzidir. Tənbölənin xassəsi: tənbölən qarşı tərəfi qonşu tərəflərin nisbətində bölür, median kimi yarıya yox. Parçanı verilmiş nisbətdə şüa, pərgar və paralel xətlə bölmək. Hekayə: Röya şirniyyat sexində anasına kömək edir; qat-qat tort çəpinə kəsilir, krem iki santimetrdən üç olur, biskvit səkkizdən on iki; peçenyedə krem xətləri; xəmir zolağı.

3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·7:38

Üçbucağın bucaqlarının cəmi

6-cı sinif riyaziyyatı üçün dinləmə dərsi: üçbucağın bucaqlarının cəmi. Kağız üçbucağın üç küncünü qoparıb yan-yana düzəndə açıq bucaq, yəni yüz səksən dərəcə alındığı hekayəsi ilə başlayır. Üçbucağın daxili bucağı, daxili bucaqların cəminin 180 dərəcə olması və bunun təpədən oturacağa paralel düz xətt çəkməklə daxili çarpaz bucaqlar vasitəsilə əsaslandırılması sözlə izah olunur. İki bucağa görə üçüncü bucağın tapılması, düzbucaqlı üçbucaqda iti bucaqların cəmi, bərabəryanlı üçbucağın oturacağa bitişik bucaqları, xarici bucaq və onun özünə qonşu olmayan iki daxili bucağın cəminə bərabər olması öyrədilir. Paralel düz xətləri və bucaq növlərini bilən şagirdlər üçündür.