Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:35

Mütənasib parçalar: çəpinə kəsilən tort

8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: mütənasib parçalar. İki parçanın nisbəti onların uzunluqlarının nisbətidir. Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi): bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər tərəflər üzərində mütənasib parçalar ayırır; paralellər parçaları uzada bilər, amma nisbəti saxlayır, fərqi yox. Teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və Fales teoremindən bərabər zolaqlara bölməklə alınır. Tərs teorem: təpədən başlamaqla mütənasib parçalar ayıran kəsənlər paraleldir; bərabər qalıqlar paralellik demək deyil. Üçbucağın medianları bir nöqtədə kəsişir və təpədən başlayaraq ikinin birə nisbətində bölünür; bu nöqtə ağırlıq mərkəzidir. Tənbölənin xassəsi: tənbölən qarşı tərəfi qonşu tərəflərin nisbətində bölür, median kimi yarıya yox. Parçanı verilmiş nisbətdə şüa, pərgar və paralel xətlə bölmək. Hekayə: Röya şirniyyat sexində anasına kömək edir; qat-qat tort çəpinə kəsilir, krem iki santimetrdən üç olur, biskvit səkkizdən on iki; peçenyedə krem xətləri; xəmir zolağı.

3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·7:31

Konqruyent üçbucaqlar: üç ölçü kifayətdir

6-cı sinif riyaziyyatı üçün dinləmə dərsi: konqruyent üçbucaqlar, üst-üstə qoyduqda bütün uyğun elementlərin (təpələr, tərəflər, bucaqlar) üst-üstə düşməsi, konqruyentlik yazılışında təpələrin sırası və uyğun tərəflər, bərabər tərəflərin cizgi, bərabər bucaqların qövs ilə işarələnməsi. Üçbucaqların konqruyentlik əlamətləri sözlə izah olunur: tərəf-bucaq-tərəf (TBT, I əlamət) — iki tərəf və onlar arasındakı bucaq, bucaq-tərəf-bucaq (BTB, II əlamət) — bir tərəf və ona bitişik iki bucaq, tərəf-tərəf-tərəf (TTT, III əlamət) — üç tərəf. İki tərəf və onların arasında olmayan bucağın kifayət etmədiyi, bərabəryanlı üçbucaqda oturacağa bitişik bucaqların TBT ilə konqruyentliyi. Kağız üçbucaqları kəsib üst-üstə qoyma, qayçı, şüalar və taxta çubuqlarla şəkilsiz izah.