Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:35

Mütənasib parçalar: çəpinə kəsilən tort

8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: mütənasib parçalar. İki parçanın nisbəti onların uzunluqlarının nisbətidir. Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi): bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər tərəflər üzərində mütənasib parçalar ayırır; paralellər parçaları uzada bilər, amma nisbəti saxlayır, fərqi yox. Teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və Fales teoremindən bərabər zolaqlara bölməklə alınır. Tərs teorem: təpədən başlamaqla mütənasib parçalar ayıran kəsənlər paraleldir; bərabər qalıqlar paralellik demək deyil. Üçbucağın medianları bir nöqtədə kəsişir və təpədən başlayaraq ikinin birə nisbətində bölünür; bu nöqtə ağırlıq mərkəzidir. Tənbölənin xassəsi: tənbölən qarşı tərəfi qonşu tərəflərin nisbətində bölür, median kimi yarıya yox. Parçanı verilmiş nisbətdə şüa, pərgar və paralel xətlə bölmək. Hekayə: Röya şirniyyat sexində anasına kömək edir; qat-qat tort çəpinə kəsilir, krem iki santimetrdən üç olur, biskvit səkkizdən on iki; peçenyedə krem xətləri; xəmir zolağı.

3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·7:51

Düz xətlərin paralelliyi

6-cı sinif riyaziyyatı üçün dinləmə dərsi: düz xətlərin paralelliyi. Qatarın arxa pəncərəsindən görünən relslər və dəmir yolu keçidi hekayəsi ilə iki düz xəttin kəsənlə kəsişməsindən alınan səkkiz bucaq, onların dərslikdəki kimi birdən səkkizə nömrələnməsi və yerləri şəkilsiz, sözlə izah olunur. Uyğun bucaqlar, daxili və xarici çarpaz bucaqlar, daxili və xarici birtərəfli bucaqlar adlandırılır; paralel xətlərdə uyğun və çarpaz bucaqların bərabərliyi, birtərəfli bucaqların cəminin yüz səksən dərəcə olması qonşu və qarşılıqlı bucaqlarla əsaslandırılır. Paralellik əlaməti, eyni düz xəttə perpendikulyar iki düz xətt və uyğun tərəfləri paralel olan bucaqlar da göstərilir. Qonşu və qarşılıqlı bucaqları bilən şagirdlər üçündür.