Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·13:24

y = x² və y = √x: robotun çəkdiyi dərə və budaq

8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: y = x² və y = √x funksiyaları və onların qrafikləri, şəkilsiz, sözlə təsvir olunur. Funksiyanın qrafikinin arqument və qiymət cütlərindən ibarət nöqtələr çoxluğu olması, qiymətlər cədvəli qurub nöqtələri koordinat müstəvisində qeyd etmək və səlis xətlə birləşdirmək izah olunur. Parabola: x-in bütün qiymətlərində təyin olunması, mənfi olmayan qiymətlər alması, ordinat oxuna nəzərən simmetriya, simmetriya oxu və təpə nöqtəsinin koordinat başlanğıcında olması. Parabola ilə üfüqi düz xəttin kəsişməsi və x² = a tənliyinin iki, bir və ya heç bir həqiqi kökünün olması. Kvadrat kök funksiyası: yalnız mənfi olmayan arqumentlərdə təyin olunması, qrafikin parabolanın budağı olması, koordinat başlanğıcından başlayıb I rübdə yerləşməsi, x-in böyük qiymətinə y-in böyük qiymətinin uyğun olması və bundan istifadə edərək kvadrat kökləri və ədədləri müqayisə etmək. Dinləyici eşitdiyini kağıza çəkir. Hesabi kvadrat kökü bilən şagirdlər üçündür.

3.3 y=x² və y=√x funksiyalarıaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·12:41

Nisbət, tənasüb, miqyas: məktəb divarında yaşıl boya

8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: nisbət, tənasüb, miqyas. Nisbət iki kəmiyyətin bölmə ilə müqayisəsidir, «ikinin üçə nisbəti» kimi oxunur və kəsr kimi yazılır; sıra vacibdir, nisbət sadələşdirilir, kəmiyyətlər eyni vahidə çevrilir. Hər iki hissəyə eyni ədədi əlavə etmək nisbəti dəyişir, eyni ədədə vurmaq saxlayır. Tənasüb iki bərabər nisbətdir; kənar və orta hədlər; əsas xassə: kənar hədlərin hasili orta hədlərin hasilinə bərabərdir; tənasübün məchul həddini tapmaq. Kəmiyyəti verilmiş nisbətdə bölmək: hissələrin cəmi, bir hissə, hər pay. Miqyas: rəsm, plan və xəritədə kiçiltmə nisbəti, «bir — iyirmi», «bir — iyirmi beş min»; şəkildən həqiqi ölçüyə vurmaqla, həqiqidən şəklə bölməklə keçmək; santimetr, metr, kilometr çevirməsi addım-addım. Hekayə: məktəb həyətində divara nar bağı və durnalar rəsmi çəkilir, Ceyhun yaşıl boyanı mavi və sarıdan qarışdırır, Məryəm nisbəti izah edir; turist cığırı sxemi.