Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·11:16

Çoxhədlinin bölünməsi: əmsallarda gizlənən qayda

11-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: çoxhədlinin çoxhədliyə bölünməsi. Bölünən, bölən, qismət və qalıq, bölünən bərabərdir qismət vur bölən üstəgəl qalıq eyniliyi, qalığın dərəcəsinin bölənin dərəcəsindən kiçik olması, baş hədd, baş əmsal və sərbəst hədd sözlə izah olunur. Budaqlı bölmə (künc şəklində bölmə) iks çıx üçə bölmə nümunəsində addım-addım, çatışmayan dərəcəyə sıfır əmsal yazmaq və kvadrat üçhədliyə bölmədə birinci dərəcəli qalıq göstərilir. İks çıx iki ilə bölmədə əmsallardakı vur və əlavə et qaydasından sintetik bölmə, Hörner sxemi çıxarılır, iks üstəgəl üçə Hörner sxemi ilə bölmə və Ruffinin sintetik qaydası xatırlanır.

6.1 Çoxhədlinin çoxhədliyə bölünməsiaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·8:28

Kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi

6-cı sinif üçün kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi mövzusunda dinləmə dərsi: bütöv kəmiyyəti verilən nisbətdə hissələrə bölmək üçün nisbətin hədlərini toplayıb bərabər hissələrin sayını tapmaq, bir hissəyə düşən kəmiyyəti hesablamaq və onu hər həddə vurmaq (birinci üsul), bir hissəni x ilə işarə edib tənlik qurmaq (ikinci üsul) hekayə şəklində izah olunur. Dərs bürünc heykəl üçün mis və qalayın doqquzun birə nisbəti, iyirmi kiloqram buğdanın ikinin üçə nisbətində iki qaba paylanması, qırx iki metr lentin bir, iki və dörd nisbətində bölünməsi, beton qarışığı və göbələk məsələsi ilə üç hədli nisbəti, nisbətin bütövün hissəsi ilə qarışdırılması səhvini və hissələrdən biri verildikdə bir hissənin tapılmasını göstərir; tarix guşəsində qızıl nisbətdən danışılır. Nisbət anlayışını keçmiş şagirdlər üçündür.