Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·10:14

Çoxhədli və onun standart şəkli: qumbaradakı əskinaslar

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: çoxhədli və onun standart şəkli. Çoxhədlinin birhədlilərin cəmi kimi tanınması, hədlərin öz işarəsi ilə ayrılması, birhədli, ikihədli və üçhədli adları, hərfi məxrəcdə olan ifadənin çoxhədli olmaması; oxşar hədlərin islahı, gizlənmiş oxşar hədlər və işarə səhvləri; standart şəkil və hədlərin dərəcəsi azalan sıra ilə düzülməsi. Çoxhədlinin dərəcəsinin yalnız standart şəkildən oxunması, baş əmsal və sərbəst hədd anlayışları, çoxhədlinin qiymətinin hesablanması və rəqəmlərlə yazılmış ədədin onluq mərtəbələrin çoxhədlisi kimi görülməsi, ailə qumbarasındakı əskinasların sayılması hekayəsi ilə sözlə izah olunur.

2.22 Çoxhədli və onun standart şəkliaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·12:34

Xətti funksiya: işıq sönəndə yanan şamın düz xətti

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: xətti funksiya y = kx + b (dərslikdə y = ax + b). Hər addımda eyni qədər dəyişən və başlanğıc qiyməti olan asılılıq; bucaq əmsalı k və sərbəst əmsal b adları. Xətti funksiyanın qrafiki düz xətdir, iki nöqtədən bir düz xətt keçir aksiomu, qrafiki qurmaq üçün iki nöqtə kifayətdir. Bucaq əmsalının işarəsi: k müsbət olanda OX oxunun müsbət istiqaməti ilə iti bucaq, mənfi olanda kor bucaq; sərbəst əmsal bucağa təsir etmir. Sabit funksiya y = b (k = 0) xəttidir və OX oxuna paraleldir; y = kx düz mütənasib asılılıq koordinat başlanğıcından keçir. Qrafik çəkmədən nöqtənin qrafikə aid olmasını yoxlamaq, y-in qiymətinə görə x-i tapmaq, bir nöqtədən bucaq əmsalını əvəzləmə ilə tapmaq. Qrafikin OY oxunu sərbəst əmsalda kəsməsi, OX oxu ilə kəsişmə üçün y = 0 yazmaq, qrafikdən k və b-nin işarəsini oxumaq. Tipik səhvlər: x və y-in yerini dəyişmək, sərbəst əmsalı unutmaq, b-ni OX oxunda axtarmaq, sabit funksiyanı xətti saymamaq. İşıq kəsiləndə hər saat iki santimetr qısalan iyirmi santimetrlik şam və yağış çəlləyi hekayəsi ilə.