Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·13:24

Üçbucağın orta xətti: bibinin xalça hanası

8-ci sinif həndəsə dinləmə dərsi: üçbucağın orta xətti. Dinləyici üçbucağın iki tərəfinin orta nöqtələrini birləşdirən parçanı tanıyır, onu mediandan ayırır və orta xəttin üçüncü tərəfə paralel olduğunu və onun yarısına bərabər olduğunu Fales teoremi və paraleloqramın xassəsi ilə əsaslandırır. Üç orta xəttin üçbucağı dörd konqruyent üçbucağa böldüyünü, orta nöqtələr üçbucağının perimetrinin yarıya endiyini öyrənir, orta xətdən tərəfi tapır və bərabəryanlı üçbucaqda orta xəttin hansı tərəfə paralel olduğunu ayırıb üçbucaq bərabərsizliyi ilə yoxlamağı məşq edir. Fales teoremini və paraleloqramın xassələrini bilən şagirdlər üçündür.

3.22 Üçbucağın orta xəttiaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:03

Rasional funksiya: təzyiq niyə heç vaxt sıfır olmur

11-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: rasional funksiya. İki çoxhədlinin nisbəti şəklində verilən funksiya; ən sadə nümunə y = k/x, onun qrafiki hiperbola, budaqları k > 0 olanda I və III, k < 0 olanda II və IV rübdə; şaquli asimptot x = 0 və üfüqi asimptot y = 0. Hiperbolanın paralel köçürülməsi: k/(x − m) + n, asimptotlar x = m və y = n, mərkəzə nəzərən simmetriya. Şaquli asimptot: məxrəc sıfır, surət sıfırdan fərqli; üfüqi asimptot surətin və məxrəcin dərəcələrinə görə (kiçik — y = 0, bərabər — baş əmsalların nisbəti, böyük — yoxdur); surətin dərəcəsi bir vahid böyük olanda maili asimptot. Nümunələr (2x − 1)/(x − 1) = 2 + 1/(x − 1), x²/(x² + 1), 2x/(x² − 1), (x² − 4)/(x − 1) = x + 1 − 3/(x − 1). İdeal qaz qanunu PV = nRT: sabit temperaturda təzyiq həcmə tərs mütənasibdir, həcm sıfıra çatmır, təzyiq sıfıra yaxınlaşır. Çoxhədlinin dərəcəsini və bölünməsini bilən şagirdlər üçün.