Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:03

Rasional funksiya: təzyiq niyə heç vaxt sıfır olmur

11-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: rasional funksiya. İki çoxhədlinin nisbəti şəklində verilən funksiya; ən sadə nümunə y = k/x, onun qrafiki hiperbola, budaqları k > 0 olanda I və III, k < 0 olanda II və IV rübdə; şaquli asimptot x = 0 və üfüqi asimptot y = 0. Hiperbolanın paralel köçürülməsi: k/(x − m) + n, asimptotlar x = m və y = n, mərkəzə nəzərən simmetriya. Şaquli asimptot: məxrəc sıfır, surət sıfırdan fərqli; üfüqi asimptot surətin və məxrəcin dərəcələrinə görə (kiçik — y = 0, bərabər — baş əmsalların nisbəti, böyük — yoxdur); surətin dərəcəsi bir vahid böyük olanda maili asimptot. Nümunələr (2x − 1)/(x − 1) = 2 + 1/(x − 1), x²/(x² + 1), 2x/(x² − 1), (x² − 4)/(x − 1) = x + 1 − 3/(x − 1). İdeal qaz qanunu PV = nRT: sabit temperaturda təzyiq həcmə tərs mütənasibdir, həcm sıfıra çatmır, təzyiq sıfıra yaxınlaşır. Çoxhədlinin dərəcəsini və bölünməsini bilən şagirdlər üçün.

6.8 Rasional funksiyaaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·9:48

Birhədlinin çoxhədliyə vurulması: səkkiz paketin sirri

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: birhədlinin çoxhədliyə vurulması. Vurmanın toplamaya və çıxmaya görə paylama xassəsinin birhədli ilə çoxhədlinin hasilinə necə tətbiq olunduğu sözlə izah olunur: birhədli çoxhədlinin hər bir həddinə vurulur və alınan hasillər cəm şəklində yazılır. Birhədlilərin vurulmasında əmsalların vurulması və üstlərin toplanması, hər hasilin işarəsinin tapılması, iki hasildən ibarət ifadənin sadələşdirilməsi və oxşar hədlərin birləşdirilməsi, cavabın ədəd yazmaqla yoxlanması, ifadənin qiyməti və mötərizəli tənliklərdə ilk addım, eləcə də vuranı yalnız birinci həddə vurmaq, mənfi dəfə mənfini mənfi saymaq və sonuncu həddi unutmaq kimi tipik səhvlər dəftərxana dükanında ekskursiya paketlərinin yığılması hekayəsi ilə izah edilir.