Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:03

Rasional funksiya: təzyiq niyə heç vaxt sıfır olmur

11-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: rasional funksiya. İki çoxhədlinin nisbəti şəklində verilən funksiya; ən sadə nümunə y = k/x, onun qrafiki hiperbola, budaqları k > 0 olanda I və III, k < 0 olanda II və IV rübdə; şaquli asimptot x = 0 və üfüqi asimptot y = 0. Hiperbolanın paralel köçürülməsi: k/(x − m) + n, asimptotlar x = m və y = n, mərkəzə nəzərən simmetriya. Şaquli asimptot: məxrəc sıfır, surət sıfırdan fərqli; üfüqi asimptot surətin və məxrəcin dərəcələrinə görə (kiçik — y = 0, bərabər — baş əmsalların nisbəti, böyük — yoxdur); surətin dərəcəsi bir vahid böyük olanda maili asimptot. Nümunələr (2x − 1)/(x − 1) = 2 + 1/(x − 1), x²/(x² + 1), 2x/(x² − 1), (x² − 4)/(x − 1) = x + 1 − 3/(x − 1). İdeal qaz qanunu PV = nRT: sabit temperaturda təzyiq həcmə tərs mütənasibdir, həcm sıfıra çatmır, təzyiq sıfıra yaxınlaşır. Çoxhədlinin dərəcəsini və bölünməsini bilən şagirdlər üçün.

6.8 Rasional funksiyaaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·7:20

Kəmiyyətin dəyişməsinin faizlə ifadəsi · Dinləmə dərsi

6-cı sinif riyaziyyatı üçün dinləmə dərsi: mağazada iki manat bahalaşan kitab və velosiped hekayəsi ilə kəmiyyətin dəyişməsinin faizlə ifadəsi izah olunur. Dinləyici qiymət fərqini tapıb onu ilkin qiymətə bölməklə və yüz faizə vurmaqla dəyişmə faizini hesablamağı, qiymətin neçə faiz bahalaşdığını və ya ucuzlaşdığını, fərqi yeni qiymətə bölmək səhvini, müxtəlif vahidləri eyni vahidə gətirməyi, yeni qiymətin ilkin qiymətin neçə faizi olduğunu tənasüblə tapıb yüz faizlə fərqini hesablamağı, endirim faizini, ardıcıl iyirmi faiz artım və iyirmi faiz endirimin qiyməti geri qaytarmadığını və bank hesabında sadə faiz artımını (hər il ilkin məbləğin eyni faizi qədər artım, sonrakı qiymət ilkin qiymətlə artımın cəmidir) öyrənir. Nisbətin faizlə ifadəsini bilən şagirdlər üçündür.