Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·12:34

Xətti funksiya: işıq sönəndə yanan şamın düz xətti

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: xətti funksiya y = kx + b (dərslikdə y = ax + b). Hər addımda eyni qədər dəyişən və başlanğıc qiyməti olan asılılıq; bucaq əmsalı k və sərbəst əmsal b adları. Xətti funksiyanın qrafiki düz xətdir, iki nöqtədən bir düz xətt keçir aksiomu, qrafiki qurmaq üçün iki nöqtə kifayətdir. Bucaq əmsalının işarəsi: k müsbət olanda OX oxunun müsbət istiqaməti ilə iti bucaq, mənfi olanda kor bucaq; sərbəst əmsal bucağa təsir etmir. Sabit funksiya y = b (k = 0) xəttidir və OX oxuna paraleldir; y = kx düz mütənasib asılılıq koordinat başlanğıcından keçir. Qrafik çəkmədən nöqtənin qrafikə aid olmasını yoxlamaq, y-in qiymətinə görə x-i tapmaq, bir nöqtədən bucaq əmsalını əvəzləmə ilə tapmaq. Qrafikin OY oxunu sərbəst əmsalda kəsməsi, OX oxu ilə kəsişmə üçün y = 0 yazmaq, qrafikdən k və b-nin işarəsini oxumaq. Tipik səhvlər: x və y-in yerini dəyişmək, sərbəst əmsalı unutmaq, b-ni OX oxunda axtarmaq, sabit funksiyanı xətti saymamaq. İşıq kəsiləndə hər saat iki santimetr qısalan iyirmi santimetrlik şam və yağış çəlləyi hekayəsi ilə.

2.37 Xətti funksiyaaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·8:22

Müəyyən inteqral. Nyuton-Leybnis düsturu — dinləmə dərsi

11-ci sinif riyaziyyatı üçün dinləmə dərsi: müəyyən inteqral və Nyuton-Leybnis düsturu. Dəyişən sürətlə dolan çən nümunəsində sahə funksiyasının qrafikin hündürlüyü qədər sürətlə böyüdüyü, buna görə ibtidai funksiya olduğu, müəyyən inteqralın ibtidai funksiyanın parçadakı artımına bərabər olduğu və fərqdə sabit ədədin niyə itdiyi sözlə izah olunur. İsaak Nyuton və Gottfrid Leybnisin adları, inteqral hesabının əsas teoremi, hesablamanın üç addımı və satış, su həcmi kimi ümumi dəyişmə tətbiqləri verilir; ibtidai funksiya və inteqral cəmi bilikləri əsas götürülür.