Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:54

Sistemin toplama üsulu ilə həlli: çay, qayıq və iki səfər

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: ikidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli. Tənlikləri tərəf-tərəfə toplamaq (sol tərəf sol tərəflə, sağ tərəf sağ tərəflə), eyni dəyişənin əmsalları əks ədədlər olanda həmin dəyişənin yox olması və birdəyişənli xətti tənliyin qalması; doğru bərabərliklərin cəminin niyə yenə doğru olduğu və kökün dəyişməməsi (eynigüclü sistem). Əmsallar əks deyilsə, tənliyin hər tərəfini uyğun ədədə, o cümlədən mənfi ədədə vurmaq, ən kiçik ortaq bölünən; tapılan qiyməti yerinə yazıb ikinci dəyişəni tapmaq, cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. Tələlər: yalnız sol tərəfi vurmaq, mənfi vuruqda işarə səhvi, sağ tərəfləri çıxmaq, yarıda dayanmaq və cütün sırası; hər iki dəyişən yox olanda sıfır bərabərdir sıfır (sonsuz sayda kök) və ya yalan bərabərlik (kök yoxdur). Hekayə: motorlu qayıq çayda axınla aşağı və axına qarşı gedir, iki səfəri toplayanda axının sürəti silinir.

2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlliaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·9:24

İçki avtomatı və funksiya: funksiyanın verilməsi

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: funksiyanın verilməsi. Məktəb dəhlizindəki içki avtomatı ilə başlayır: eyni düymə hər dəfə eyni içkini verməlidir, iki düymənin eyni içkini verməsi isə qaydanı pozmur. Sərbəst (asılı olmayan) və asılı dəyişən, funksional asılılıq qatarın vaxtı və getdiyi məsafə nümunəsi ilə izah olunur. Funksiyanın tərifi: sərbəst dəyişənin hər qiymətinə asılı dəyişənin yalnız bir qiyməti uyğun gəlir; ox təsviri, təkrarlanan qiymət səhvi, sabit funksiya, şagird və doğum ayı nümunəsi və onun tərsi. y = f(x) yazılışı və oxunuşu, arqument və funksiyanın qiyməti, f(3)-ün mənası. Funksiyanın üç verilmə üsulu: düstur (qiymətin və verilmiş qiymətə görə arqumentin tapılması), cədvəl və ya ədədlər cütü (qatarların hərəkət cədvəli, hər cədvəlin düsturu olmur) və qrafik (günün uzunluğunun il boyu dəyişməsi).