Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·13:24

y = x² və y = √x: robotun çəkdiyi dərə və budaq

8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: y = x² və y = √x funksiyaları və onların qrafikləri, şəkilsiz, sözlə təsvir olunur. Funksiyanın qrafikinin arqument və qiymət cütlərindən ibarət nöqtələr çoxluğu olması, qiymətlər cədvəli qurub nöqtələri koordinat müstəvisində qeyd etmək və səlis xətlə birləşdirmək izah olunur. Parabola: x-in bütün qiymətlərində təyin olunması, mənfi olmayan qiymətlər alması, ordinat oxuna nəzərən simmetriya, simmetriya oxu və təpə nöqtəsinin koordinat başlanğıcında olması. Parabola ilə üfüqi düz xəttin kəsişməsi və x² = a tənliyinin iki, bir və ya heç bir həqiqi kökünün olması. Kvadrat kök funksiyası: yalnız mənfi olmayan arqumentlərdə təyin olunması, qrafikin parabolanın budağı olması, koordinat başlanğıcından başlayıb I rübdə yerləşməsi, x-in böyük qiymətinə y-in böyük qiymətinin uyğun olması və bundan istifadə edərək kvadrat kökləri və ədədləri müqayisə etmək. Dinləyici eşitdiyini kağıza çəkir. Hesabi kvadrat kökü bilən şagirdlər üçündür.

3.3 y=x² və y=√x funksiyalarıaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·10:45

Xəzinə və iki çevrə: üç tərəfinə görə üçbucaq

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: üç tərəfinə görə üçbucağın pərgar və xətkeşlə qurulması. Xəzinə tapmacası ilə başlayır: palıddan və quyudan verilmiş məsafədə olan yer iki çevrənin kəsişməsidir. Pərgarın uzunluğu ölçmədən köçürməsi, çevrənin hər nöqtəsinin mərkəzdən radius qədər uzaqda olması izah olunur. Dərslikdəki beş addım sözlə qurulur: düz xətt, A nöqtəsi, a parçası qədər qövslə B nöqtəsi, A mərkəzli b radiuslu və B mərkəzli c radiuslu qövslər, kəsişmə nöqtəsi C, artıq xətlərin silinməsi; tam çevrə əvəzinə qövs kifayətdir. Mərkəzləri qarışdırmaq səhvi, ikinci kəsişmə nöqtəsinin eyni üçbucağı verməsi, qövslərin çatmadığı və düz xətt üzərində toxunduğu hallarda üçbucağın alınmaması, bərabərtərəfli və bərabəryanlı üçbucağın qurulması, müxtəlif vahidlərin bir vahidə gətirilməsi, eyni üç tərəfin həmişə eyni üçbucağı verməsi və damların niyə üçbucaq şəklində olduğu danışılır.