Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·16:47

Düzbucaqlı üçbucaq və triqonometrik nisbətlər: saat qülləsində əqrəbin sirri

8-ci sinif həndəsə dinləmə dərsi: düzbucaqlı üçbucaq və triqonometrik nisbətlər. Hipotenuz, iti bucağa nəzərən qarşı və bitişik katet; iti bucağın sinusu, kosinusu və tangensi dərsliyin tərifləri ilə. Oxşar üçbucaqlar vasitəsilə nisbətlərin üçbucağın ölçüsündən yox, yalnız bucaqdan asılı olduğu izah olunur; sinus və kosinusun 1-dən kiçik olduğu, tangensin isə 1-dən kiçik, 1-ə bərabər və ya böyük ola bildiyi göstərilir. 30°, 45° və 60° bucaqlarının nisbətləri bərabərtərəfli üçbucaqdan və kvadratın yarısından çıxarılır. Kalkulyatorla bucağın sinusunu və tərs düymə ilə bucağı tapmaq, nisbətdən istifadə edərək katet və hipotenuzu tapmaq, tipik səhvlər: qarşı və bitişik katetin, vurma ilə bölmənin qarışdırılması. Pifaqor teoremini və oxşar üçbucaqları bilən şagirdlər üçündür.

3.52 Düzbucaqlı üçbucaq və triqonometrik nisbətləraz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·10:45

Xəzinə və iki çevrə: üç tərəfinə görə üçbucaq

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: üç tərəfinə görə üçbucağın pərgar və xətkeşlə qurulması. Xəzinə tapmacası ilə başlayır: palıddan və quyudan verilmiş məsafədə olan yer iki çevrənin kəsişməsidir. Pərgarın uzunluğu ölçmədən köçürməsi, çevrənin hər nöqtəsinin mərkəzdən radius qədər uzaqda olması izah olunur. Dərslikdəki beş addım sözlə qurulur: düz xətt, A nöqtəsi, a parçası qədər qövslə B nöqtəsi, A mərkəzli b radiuslu və B mərkəzli c radiuslu qövslər, kəsişmə nöqtəsi C, artıq xətlərin silinməsi; tam çevrə əvəzinə qövs kifayətdir. Mərkəzləri qarışdırmaq səhvi, ikinci kəsişmə nöqtəsinin eyni üçbucağı verməsi, qövslərin çatmadığı və düz xətt üzərində toxunduğu hallarda üçbucağın alınmaması, bərabərtərəfli və bərabəryanlı üçbucağın qurulması, müxtəlif vahidlərin bir vahidə gətirilməsi, eyni üç tərəfin həmişə eyni üçbucağı verməsi və damların niyə üçbucaq şəklində olduğu danışılır.