Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·12:34

Xətti funksiya: işıq sönəndə yanan şamın düz xətti

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: xətti funksiya y = kx + b (dərslikdə y = ax + b). Hər addımda eyni qədər dəyişən və başlanğıc qiyməti olan asılılıq; bucaq əmsalı k və sərbəst əmsal b adları. Xətti funksiyanın qrafiki düz xətdir, iki nöqtədən bir düz xətt keçir aksiomu, qrafiki qurmaq üçün iki nöqtə kifayətdir. Bucaq əmsalının işarəsi: k müsbət olanda OX oxunun müsbət istiqaməti ilə iti bucaq, mənfi olanda kor bucaq; sərbəst əmsal bucağa təsir etmir. Sabit funksiya y = b (k = 0) xəttidir və OX oxuna paraleldir; y = kx düz mütənasib asılılıq koordinat başlanğıcından keçir. Qrafik çəkmədən nöqtənin qrafikə aid olmasını yoxlamaq, y-in qiymətinə görə x-i tapmaq, bir nöqtədən bucaq əmsalını əvəzləmə ilə tapmaq. Qrafikin OY oxunu sərbəst əmsalda kəsməsi, OX oxu ilə kəsişmə üçün y = 0 yazmaq, qrafikdən k və b-nin işarəsini oxumaq. Tipik səhvlər: x və y-in yerini dəyişmək, sərbəst əmsalı unutmaq, b-ni OX oxunda axtarmaq, sabit funksiyanı xətti saymamaq. İşıq kəsiləndə hər saat iki santimetr qısalan iyirmi santimetrlik şam və yağış çəlləyi hekayəsi ilə.

2.37 Xətti funksiyaaz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·11:16

Çoxhədlinin bölünməsi: əmsallarda gizlənən qayda

11-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: çoxhədlinin çoxhədliyə bölünməsi. Bölünən, bölən, qismət və qalıq, bölünən bərabərdir qismət vur bölən üstəgəl qalıq eyniliyi, qalığın dərəcəsinin bölənin dərəcəsindən kiçik olması, baş hədd, baş əmsal və sərbəst hədd sözlə izah olunur. Budaqlı bölmə (künc şəklində bölmə) iks çıx üçə bölmə nümunəsində addım-addım, çatışmayan dərəcəyə sıfır əmsal yazmaq və kvadrat üçhədliyə bölmədə birinci dərəcəli qalıq göstərilir. İks çıx iki ilə bölmədə əmsallardakı vur və əlavə et qaydasından sintetik bölmə, Hörner sxemi çıxarılır, iks üstəgəl üçə Hörner sxemi ilə bölmə və Ruffinin sintetik qaydası xatırlanır.