Audio dərslər

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:48

Konqruyent üçbucaqlar: həyətdəki daş plitə

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: konqruyent üçbucaqlar. Konqruyent (bərabər) fiqurların tərifi: bir fiquru yerdəyişmə ilə o birinin üzərinə qoyanda tamamilə üst-üstə düşürlər, forması və ölçüləri eynidir; konqruyent parçalar, bucaqlar, kvadratlar, dairələr. Konqruyent üçbucaqların tərifi: bütün uyğun nöqtələr üst-üstə düşür; uyğun təpələr, uyğun tərəflər və uyğun bucaqlar, altı cüt bərabərlik. Konqruyentlik işarəsi ilə yazılış (ABC üçbucağı KLT üçbucağına konqruyentdir) və hərflərin sırası: birinci birinci ilə, ikinci ikinci ilə, üçüncü üçüncü ilə; doğru və doğru olmayan cütlər. Diqqət qaydası: konqruyent bucaqların qarşısında konqruyent tərəflər durur; böyük bucağın qarşısında böyük tərəf. Uyğun tərəflərdən naməlum tərəfi və perimetri tapmaq. Tələlər: hərfləri əlifbaya və ya şəkildəki yerə görə cütləmək, döndərilmiş və ya güzgü kimi çevrilmiş surəti konqruyent saymamaq, qarşıdakı tərəfin yerinə bitişik tərəfi götürmək. Bərabərtərəfli üçbucaqda bir neçə düzgün yerləşmə. Hekayə: usta həyətdə sınıq üçbucaq daş plitənin yerinə eyni şablonla kəsilmiş təzə plitəni qoyur, plitə yalnız künclər düz cütlənəndə yuvaya oturur.

2.45 Konqruyent üçbucaqlaraz-AZ

Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·10:08

İkihədlinin kubu: qənd kubunda gizlənən hissələr

7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: ikihədlinin kuba yüksəldilməsi. İkihədlini kuba yüksəltmək onu üç dəfə özünə vurmaqdır; tili iki parçadan ibarət kubun həcmi. Kub üç kəsiklə səkkiz hissəyə bölünür: böyük kub, balaca kub, üç nazik lövhə və üç çubuq; əmsal üç olmasının səbəbi. İki ifadənin cəminin kubu düsturu dərsliyin sözləri ilə: birincinin kubu, birincinin kvadratı ilə ikincinin hasilinin üç misli, birinci ilə ikincinin kvadratı hasilinin üç misli, ikincinin kubu; qüvvətlərin nizamı və əmsallar bir, üç, üç, bir. İki ifadənin fərqinin kubu: eyni hədlər, işarələr növbələşir, mənfi ədədin tək və cüt dəfə vurulması. Ağılda hesab: doqquzun kubu on çıx bir kimi, yeddi yüz iyirmi doqquz. Tələlər: cəmin kubu kubların cəminə bərabər deyil, əmsal da kuba yüksəlir (iki iksin kubu səkkiz iks kub); nümunə iki iks üstəgəl birin kubu. Qənd kubu hekayəsi: tili üç olan kubdan tili dörd olan kuba keçmək üçün otuz yeddi qənd lazımdır.