Audio dərslər

3.23 Trapesiyaaz-AZ

• 14:35

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:35

  Mütənasib parçalar: çəpinə kəsilən tort

  8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: mütənasib parçalar. İki parçanın nisbəti onların uzunluqlarının nisbətidir. Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi): bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər tərəflər üzərində mütənasib parçalar ayırır; paralellər parçaları uzada bilər, amma nisbəti saxlayır, fərqi yox. Teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və Fales teoremindən bərabər zolaqlara bölməklə alınır. Tərs teorem: təpədən başlamaqla mütənasib parçalar ayıran kəsənlər paraleldir; bərabər qalıqlar paralellik demək deyil. Üçbucağın medianları bir nöqtədə kəsişir və təpədən başlayaraq ikinin birə nisbətində bölünür; bu nöqtə ağırlıq mərkəzidir. Tənbölənin xassəsi: tənbölən qarşı tərəfi qonşu tərəflərin nisbətində bölür, median kimi yarıya yox. Parçanı verilmiş nisbətdə şüa, pərgar və paralel xətlə bölmək. Hekayə: Röya şirniyyat sexində anasına kömək edir; qat-qat tort çəpinə kəsilir, krem iki santimetrdən üç olur, biskvit səkkizdən on iki; peçenyedə krem xətləri; xəmir zolağı.

  3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

• 13:16

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·13:16

  Müstəvinin tənliyi: damdakı günəş paneli və onun normalı

  11-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: fəzada müstəvinin tənliyi dam üzərində bərkidilən günəş paneli modeli ilə izah olunur. Bir tənliyin ədəd oxunda, müstəvidə və fəzada nə ifadə etdiyi, müstəvini müəyyən etməyin yolları, müstəvinin normalı və tənliyin normal ilə müstəvi üzərindəki vektorun skalyar hasilinin sıfır olmasından necə alındığı danışılır; ax + by + cz + d = 0 şəklində əmsalların normalı göstərməsi, nöqtəsi və normalı verilmiş müstəvinin tənliyini yazmaq, nöqtənin müstəviyə aid olub-olmadığını yoxlamaq, oxlarla kəsişmə nöqtələrini tapmaq, əmsalların sıfır olduğu xüsusi vəziyyətlər və nöqtədən müstəviyə məsafənin normal boyunca axtarılması ideyası öyrədilir. Skalyar hasili və müstəvidə düz xəttin tənliyini bilən şagirdlər üçün.

6.13 Müstəvinin tənliyiaz-AZ