Audio dərslər

3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsiaz-AZ

• 14:35

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:35

  Mütənasib parçalar: çəpinə kəsilən tort

  8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: mütənasib parçalar. İki parçanın nisbəti onların uzunluqlarının nisbətidir. Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi): bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər tərəflər üzərində mütənasib parçalar ayırır; paralellər parçaları uzada bilər, amma nisbəti saxlayır, fərqi yox. Teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və Fales teoremindən bərabər zolaqlara bölməklə alınır. Tərs teorem: təpədən başlamaqla mütənasib parçalar ayıran kəsənlər paraleldir; bərabər qalıqlar paralellik demək deyil. Üçbucağın medianları bir nöqtədə kəsişir və təpədən başlayaraq ikinin birə nisbətində bölünür; bu nöqtə ağırlıq mərkəzidir. Tənbölənin xassəsi: tənbölən qarşı tərəfi qonşu tərəflərin nisbətində bölür, median kimi yarıya yox. Parçanı verilmiş nisbətdə şüa, pərgar və paralel xətlə bölmək. Hekayə: Röya şirniyyat sexində anasına kömək edir; qat-qat tort çəpinə kəsilir, krem iki santimetrdən üç olur, biskvit səkkizdən on iki; peçenyedə krem xətləri; xəmir zolağı.

  3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

• 14:48

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:48

  Konqruyent üçbucaqlar: həyətdəki daş plitə

  7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: konqruyent üçbucaqlar. Konqruyent (bərabər) fiqurların tərifi: bir fiquru yerdəyişmə ilə o birinin üzərinə qoyanda tamamilə üst-üstə düşürlər, forması və ölçüləri eynidir; konqruyent parçalar, bucaqlar, kvadratlar, dairələr. Konqruyent üçbucaqların tərifi: bütün uyğun nöqtələr üst-üstə düşür; uyğun təpələr, uyğun tərəflər və uyğun bucaqlar, altı cüt bərabərlik. Konqruyentlik işarəsi ilə yazılış (ABC üçbucağı KLT üçbucağına konqruyentdir) və hərflərin sırası: birinci birinci ilə, ikinci ikinci ilə, üçüncü üçüncü ilə; doğru və doğru olmayan cütlər. Diqqət qaydası: konqruyent bucaqların qarşısında konqruyent tərəflər durur; böyük bucağın qarşısında böyük tərəf. Uyğun tərəflərdən naməlum tərəfi və perimetri tapmaq. Tələlər: hərfləri əlifbaya və ya şəkildəki yerə görə cütləmək, döndərilmiş və ya güzgü kimi çevrilmiş surəti konqruyent saymamaq, qarşıdakı tərəfin yerinə bitişik tərəfi götürmək. Bərabərtərəfli üçbucaqda bir neçə düzgün yerləşmə. Hekayə: usta həyətdə sınıq üçbucaq daş plitənin yerinə eyni şablonla kəsilmiş təzə plitəni qoyur, plitə yalnız künclər düz cütlənəndə yuvaya oturur.

2.45 Konqruyent üçbucaqlaraz-AZ