Audio dərslər

2.44 İkidəyişənli xətti tənliklər sistemi qurmaqla məsələ həlliaz-AZ

• 14:54

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:54

  Sistemin toplama üsulu ilə həlli: çay, qayıq və iki səfər

  7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: ikidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlli. Tənlikləri tərəf-tərəfə toplamaq (sol tərəf sol tərəflə, sağ tərəf sağ tərəflə), eyni dəyişənin əmsalları əks ədədlər olanda həmin dəyişənin yox olması və birdəyişənli xətti tənliyin qalması; doğru bərabərliklərin cəminin niyə yenə doğru olduğu və kökün dəyişməməsi (eynigüclü sistem). Əmsallar əks deyilsə, tənliyin hər tərəfini uyğun ədədə, o cümlədən mənfi ədədə vurmaq, ən kiçik ortaq bölünən; tapılan qiyməti yerinə yazıb ikinci dəyişəni tapmaq, cütü hər iki tənlikdə yoxlamaq. Tələlər: yalnız sol tərəfi vurmaq, mənfi vuruqda işarə səhvi, sağ tərəfləri çıxmaq, yarıda dayanmaq və cütün sırası; hər iki dəyişən yox olanda sıfır bərabərdir sıfır (sonsuz sayda kök) və ya yalan bərabərlik (kök yoxdur). Hekayə: motorlu qayıq çayda axınla aşağı və axına qarşı gedir, iki səfəri toplayanda axının sürəti silinir.

  2.43 İkidəyişənli xətti tənliklər sisteminin toplama üsulu ilə həlliaz-AZ

• 7:38

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·7:38

  Üçbucağın bucaqlarının cəmi

  6-cı sinif riyaziyyatı üçün dinləmə dərsi: üçbucağın bucaqlarının cəmi. Kağız üçbucağın üç küncünü qoparıb yan-yana düzəndə açıq bucaq, yəni yüz səksən dərəcə alındığı hekayəsi ilə başlayır. Üçbucağın daxili bucağı, daxili bucaqların cəminin 180 dərəcə olması və bunun təpədən oturacağa paralel düz xətt çəkməklə daxili çarpaz bucaqlar vasitəsilə əsaslandırılması sözlə izah olunur. İki bucağa görə üçüncü bucağın tapılması, düzbucaqlı üçbucaqda iti bucaqların cəmi, bərabəryanlı üçbucağın oturacağa bitişik bucaqları, xarici bucaq və onun özünə qonşu olmayan iki daxili bucağın cəminə bərabər olması öyrədilir. Paralel düz xətləri və bucaq növlərini bilən şagirdlər üçündür.

1.36 Üçbucağın bucaqlarının cəmi