Video dərslər: 2.22 Çoxhədli və onun standart şəkli, 2.1 Maraqlı kimya, 2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi, 1.19 Tam ədədlərin vurulması və bölünməsi

Yüklənir…

Qanındakı dəmir partlayan ulduzlardan gəlib

Qanımızdakı dəmirin haradan gəldiyini izah edən qısa elm videosu: hemoqlobindəki dəmir Yerdə yaranmayıb. Kainatın ilk anlarında demək olar ki, yalnız hidrogen və helium var idi. Günəş hər saniyə təxminən altı yüz milyon ton hidrogeni heliuma çevirir, amma dəmir yarada bilmir. Nəhəng ulduzların mərkəzi yüz milyonlarla dərəcəyə qızır: üç helium nüvəsi karbona, karbondan oksigen, oksigendən silisium yaranır, zəncir dəmirdə dayanır, çünki dəmir birləşəndə enerji udur. Mərkəz saniyədən tez çökür, fövqəlyeni partlayışı yeni dəmir yaradıb kosmosa səpələyir; dəmirdən ağır elementlər neytron tutmaqla, qızıl kimi elementlər iki neytron ulduzunun toqquşmasında yaranır. Bu tozdan Günəş, Yer və həyat yarandı; sudakı hidrogen kainatın ilk dəqiqələrindən qalıb.

2.1 Maraqlı kimya

Çoxhədli və onun standart şəkli

7-ci sinif üçün «Çoxhədli və onun standart şəkli» mövzusunda video dərs. Çoxhədlinin birhədlilərin cəmi kimi tərifi, hədlərin öz işarəsi ilə ayrılması, hədlərin sayına görə adlar (birhədli, ikihədli, üçhədli, çoxhədli) və hərfi məxrəcdə olan ifadənin birhədli sayılmaması. Çoxhədlini standart şəklə gətirmək: hər həddi standart birhədli şəklinə salmaq, oxşar hədləri islah etmək (əmsalları toplamaq, hərf hissəsini saxlamaq) və hədləri dərəcəsi azalan sıra ilə düzmək. Standart şəkildən çoxhədlinin dərəcəsini, baş əmsalını və sərbəst həddini oxumaq, iki hərfli həddin dərəcəsi, çoxhədlinin qiymətini hesablamaq və bütün hərfli hədləri silinən çoxhədlinin niyə hər qiymətdə eyni ədədi verdiyi; tipik səhvlər: dərəcəni birinci yazılan həddən oxumaq, oxşar hədlərdə üstləri toplamaq.

2.22 Çoxhədli və onun standart şəkli

İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi

İkihədlinin kvadratı, 7-ci sinif riyaziyyat: cəmin kvadratı (a + b)² = a² + 2ab + b² və fərqin kvadratı (a − b)² = a² − 2ab + b² düsturları; kvadrat cəmə paylanmır, ortadakı hasilin iki misli 2ab unudulmamalıdır; sahə modeli: tərəfi a + b olan kvadratda a², b² və iki ab düzbucaqlısı; (a + b)(a + b) vurulanda dörd hasil; mənfi vur mənfi müsbət; bütöv həddin kvadratı (3x)² = 9x²; nümunə (3x − 2)² = 9x² − 12x + 4; ağılda hesablama 71² = 4900 + 140 + 1 = 5041, 69² = 4761. Video dərs, Azərbaycan dilində səsləndirmə.

2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi

Tam ədədlərin vurulması və bölünməsi: mənfilər hara getdi?

Qısa video dərs (6-cı sinif riyaziyyat): tam ədədlərin vurulması və bölünməsi. Müsbət ədədin mənfi ədədə hasili mənfinin təkrar toplanması və ədəd oxunda sola sıçrayışlar kimi, iki mənfi ədədin hasilinin müsbət olması naxışla, mənfi birə vurmanın ədədi əksinə çevirməsi sıfırdakı güzgü obrazı ilə izah olunur. Çox vuruqda əvvəl modulların vurulması, sonra mənfi vuruqların sayına görə işarənin təyini (cüt — müsbət, tək — mənfi), sıfıra vurma, bölmənin vurmanın tərsi kimi eyni işarə qaydası ilə aparılması, sıfırın bölünməsi və sıfıra bölmənin təyin olunmaması göstərilir. Ön bilik: tam ədədlər, ədəd oxu, modul, tam ədədlərin toplanması.

1.19 Tam ədədlərin vurulması və bölünməsi

Menyu

Video dərslər

Filtrlər

Provayder

Bölmə

Mövzu

Dil

Müddət