Audio dərslər

3.41 Üçbucaqların oxşarlıq əlamətləriaz-AZ

• 14:35

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:35

  Mütənasib parçalar: çəpinə kəsilən tort

  8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: mütənasib parçalar. İki parçanın nisbəti onların uzunluqlarının nisbətidir. Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi): bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər tərəflər üzərində mütənasib parçalar ayırır; paralellər parçaları uzada bilər, amma nisbəti saxlayır, fərqi yox. Teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və Fales teoremindən bərabər zolaqlara bölməklə alınır. Tərs teorem: təpədən başlamaqla mütənasib parçalar ayıran kəsənlər paraleldir; bərabər qalıqlar paralellik demək deyil. Üçbucağın medianları bir nöqtədə kəsişir və təpədən başlayaraq ikinin birə nisbətində bölünür; bu nöqtə ağırlıq mərkəzidir. Tənbölənin xassəsi: tənbölən qarşı tərəfi qonşu tərəflərin nisbətində bölür, median kimi yarıya yox. Parçanı verilmiş nisbətdə şüa, pərgar və paralel xətlə bölmək. Hekayə: Röya şirniyyat sexində anasına kömək edir; qat-qat tort çəpinə kəsilir, krem iki santimetrdən üç olur, biskvit səkkizdən on iki; peçenyedə krem xətləri; xəmir zolağı.

  3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

• 13:43

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·13:43

  Paraleloqramın xassələrinin tətbiqi: stadionun zolaqları

  8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: paraleloqramın xassələrinin tətbiqi. Stadionda biçilmiş ot zolaqları hekayəsi ilə Fales teoremi izah olunur: bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər bir tərəfdə bərabər (konqruyent) parçalar ayırırsa, digər tərəfdə də bərabər parçalar ayırır; teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və paraleloqramın qarşı tərəflərinin bərabərliyi, qarşılıqlı və daxili çarpaz bucaqlar, BTB əlaməti ilə isbat olunur. Dinləyici parçanı şüa, pərgar və paralel düz xətlərlə bərabər hissələrə bölməyi addım-addım öyrənir, bərabər qövslərin romb yaratdığını və buna görə parçanın orta perpendikulyarının, orta nöqtəsinin, üçbucağın medianının və nöqtədən düz xəttə perpendikulyarın qurulmasının doğru olduğunu başa düşür, paraleloqramda bucağın tənböləninin bərabəryanlı üçbucaq ayırmasından istifadə edərək perimetri tapır.

• 11:35

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·11:35

  Çoxhədli funksiya: qrafikin iki qolu hara gedir?

  11-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: çoxhədli funksiya və onun qrafiki. Standart şəkil, dərəcə, baş hədd və baş əmsal; təyin oblastı bütün həqiqi ədədlər, qrafikin kəsilməzliyi; arqumentin modulca böyük qiymətlərində çoxhədlinin baş hədd kimi davranması; dərəcənin tək və ya cüt olmasına və baş əmsalın işarəsinə görə qrafikin qollarının yuxarı və ya aşağı getməsi, qiymətlər çoxluğu, ən kiçik və ən böyük qiymət; qrafikin qollarına görə dərəcəni və baş əmsalın işarəsini tapmaq; tək dərəcəli çoxhədlinin ən azı bir həqiqi sıfırı; qrafikin x oxunu kəsməsi və cüt sayda təkrarlanan sıfırda oxa toxunub dönməsi, ən kiçik dərəcə; sxematik qrafikin dörd addımla qurulması. Vuruqlar teoremini, rasional kökləri və Hörner sxemini bilən şagirdlər üçün.

3.21 Paraleloqramın xassələrinin tətbiqiaz-AZ

6.7 Çoxhədli funksiyaaz-AZ