Audio dərslər

3.41 Üçbucaqların oxşarlıq əlamətləriaz-AZ

• 14:24

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:24

  Triqonometrik nisbətlərin tətbiqi: fırtınadan əvvəl qoca qovaq

  8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: triqonometrik nisbətlərin tətbiqi ilə məsələ həlli. Teodolit bucaq ölçən alətdir; baxış xətti, üfüqi xətt, yüksəliş bucağı və eniş bucağı sözlə izah olunur, hər iki bucağın üfüqi xətdən ölçüldüyü vurğulanır. Real vəziyyəti düzbucaqlı üçbucaqla modelləşdirmək, katetləri bucağa görə adlandırmaq və «nəyi bilirəm, nəyi axtarıram» sualı ilə sinus, kosinus və ya tangensi seçmək öyrədilir; 30, 45 və 60 dərəcənin qiymətləri, alətin hündürlüyünü nəzərə almaq, eniş bucağını paralel xətlərdəki çarpaz bucaqlarla üçbucağa keçirmək, yerdə uzanan üçbucaqla çayın enini tapmaq və yuvarlaqlaşdırma. Hekayə: kənddə fırtınadan əvvəl qoca qovağın hündürlüyü və çayın o tayındakı evə qədər məsafə dırmaşmadan ölçülür; ağac ustası və «hansı nisbət?» oyunu.

  3.53 Triqonometrik nisbətlərin tətbiqi ilə məsələ həlliaz-AZ

• 14:35

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:35

  Mütənasib parçalar: çəpinə kəsilən tort

  8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: mütənasib parçalar. İki parçanın nisbəti onların uzunluqlarının nisbətidir. Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi): bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər tərəflər üzərində mütənasib parçalar ayırır; paralellər parçaları uzada bilər, amma nisbəti saxlayır, fərqi yox. Teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və Fales teoremindən bərabər zolaqlara bölməklə alınır. Tərs teorem: təpədən başlamaqla mütənasib parçalar ayıran kəsənlər paraleldir; bərabər qalıqlar paralellik demək deyil. Üçbucağın medianları bir nöqtədə kəsişir və təpədən başlayaraq ikinin birə nisbətində bölünür; bu nöqtə ağırlıq mərkəzidir. Tənbölənin xassəsi: tənbölən qarşı tərəfi qonşu tərəflərin nisbətində bölür, median kimi yarıya yox. Parçanı verilmiş nisbətdə şüa, pərgar və paralel xətlə bölmək. Hekayə: Röya şirniyyat sexində anasına kömək edir; qat-qat tort çəpinə kəsilir, krem iki santimetrdən üç olur, biskvit səkkizdən on iki; peçenyedə krem xətləri; xəmir zolağı.

• 8:58

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·8:58

  Tam ədədlərin vurulması və bölünməsi

  6-cı sinif üçün tam ədədlərin vurulması və bölünməsi mövzusunda dinləmə dərsi: müsbət ədədin mənfi ədədə hasilinin mənfi ədədin təkrar toplanması və ədəd oxunda sola addımlar kimi izahı, modulların vurulması və işarə qaydası, iki mənfi ədədin hasilinin niyə müsbət olduğu, mənfi birə vurmanın ədədi əksinə çevirməsi, çox vuruqda mənfi vuruqların cüt və ya tək sayına görə hasilin işarəsi, bölmənin vurmanın tərs əməli kimi eyni işarə qaydasına tabe olması, sıfıra vurma, sıfırın bölünməsi və sıfıra bölmənin niyə təyin olunmadığı. Gəmi lövbəri, temperaturun düşməsi, borcun bərabər bölünməsi və dalğıcın enməsi hekayələri ilə. Tam ədədləri, modulu və toplanmanı bilən şagirdlər üçündür.

3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

1.19 Tam ədədlərin vurulması və bölünməsi