Audio dərslər

3.17 Dördbucaqlılaraz-AZ

• 14:35

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:35

  Mütənasib parçalar: çəpinə kəsilən tort

  8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: mütənasib parçalar. İki parçanın nisbəti onların uzunluqlarının nisbətidir. Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi): bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər tərəflər üzərində mütənasib parçalar ayırır; paralellər parçaları uzada bilər, amma nisbəti saxlayır, fərqi yox. Teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və Fales teoremindən bərabər zolaqlara bölməklə alınır. Tərs teorem: təpədən başlamaqla mütənasib parçalar ayıran kəsənlər paraleldir; bərabər qalıqlar paralellik demək deyil. Üçbucağın medianları bir nöqtədə kəsişir və təpədən başlayaraq ikinin birə nisbətində bölünür; bu nöqtə ağırlıq mərkəzidir. Tənbölənin xassəsi: tənbölən qarşı tərəfi qonşu tərəflərin nisbətində bölür, median kimi yarıya yox. Parçanı verilmiş nisbətdə şüa, pərgar və paralel xətlə bölmək. Hekayə: Röya şirniyyat sexində anasına kömək edir; qat-qat tort çəpinə kəsilir, krem iki santimetrdən üç olur, biskvit səkkizdən on iki; peçenyedə krem xətləri; xəmir zolağı.

  3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

• 12:20

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·12:20

  Çoxhədlinin vuruqlara ayrılması: cəmin içində gizlənmiş hasil

  7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: çoxhədlinin vuruqlara ayrılması. Vuruqlara ayırmanın vurmanın tərsi olduğu, cəmin hasil kimi yazılması, hasil və vuruq anlayışları, dərslik tərifi (vuruqların dərəcəsi birdən kiçik deyil, ədədi vuruq sayılmır, hər çoxhədli ayrılmır) sözlə izah olunur. Üç üsul: ortaq vuruğu mötərizə xaricinə çıxarmaq (əmsalların ƏBOB-u və ən kiçik üstlü ortaq hərflər, mötərizədə qalan bir, ortaq ikihədli vuruq qutu analogiyası ilə, əks mötərizələr), qruplaşdırma üsulu (cüt-cüt qruplaşdırıb eyni mötərizəni çıxarmaq, cəmdə dayanmaq və mənfi işarə tələləri) və üçhədlinin orta həddini hasili və cəmi verilmiş iki ədədlə ayırmaq. Tətbiq: hasilin sıfıra bərabər olması ilə tənlik həlli, kökün işarəsi və ağılda hesab; vurma ilə yoxlama. Sinifdə on yeddi vur altmış dörd üstəgəl on yeddi vur otuz altı misalını iki saniyəyə hesablayan şagird hekayəsi ilə.

• 14:03

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:03

  İkihədlinin kvadratı: şokoladdakı gizli zolaqlar

  7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: ikihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi, cəmin kvadratı və fərqin kvadratı. Kvadratın sahə kimi mənası: tərəfi iki hissədən ibarət kvadrat iki kvadrata və iki eyni düzbucaqlıya bölünür, ona görə cəmin kvadratı kvadratların cəmi ilə hasilin iki mislinin cəminə bərabərdir. İkihədlinin özünə vurulması ilə çıxarış, dərsliyin sözlü qaydaları, əmsalın da kvadrata yüksəlməsi, tam kvadrat adı, fərqin kvadratında orta həddin işarəsi və son həddin müsbət olması, ədədin və əksinin kvadratlarının bərabərliyi. Ağılda kvadrat hesablama (qırx birin və əlli doqquzun kvadratı), əl-Xarəzminin kvadrat və iki zolaq şəkli ilə tarixi məsələsi, tipik səhvlər: orta həddi unutmaq, ikiqat etməmək, əmsalı kvadrata yüksəltməmək, kvadratlar fərqi ilə qarışdırmaq. Dörd-dörd şokolad tabletinin beş-beşə böyüməsi hekayəsi ilə.

2.26 Çoxhədlinin vuruqlara ayrılmasıaz-AZ

2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsiaz-AZ