Audio dərslər

3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

• 9:29

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·9:29

  Kubların cəmi və fərqi: min birin sirri

  7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: iki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqi. Kub anlayışı xatırladılır; kubların cəmi cəmin kubu deyil (iki və üç: otuz beş və yüz iyirmi beş). Tam kvadrat və natamam kvadrat: ortadakı hasilin iki misli yerinə hasilin özü. Dərsliyin qaydaları sözlə: kublar cəmi ifadələrin cəmi ilə fərqin natamam kvadratının hasilinə, kublar fərqi ifadələrin fərqi ilə cəmin natamam kvadratının hasilinə bərabərdir; qaydanın cəmin kubundan çıxarılması; işarə açarı və tam kvadrat tələsi; ədədlərlə yoxlama və iks kub çıx üç yüz qırx üç misalı. Min bir fokusu: üçrəqəmli ədədi iki dəfə yan-yana yazmaq onu min birə vurur, min bir on ədədinin kubu ilə birin kubunun cəmidir, on bir vur doxsan bir, yəni yeddi, on bir və on üçə bölünür.

  2.34 İki ifadənin kubları cəmi və kubları fərqiaz-AZ

• 11:14

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·11:14

  Düzbucaqlı koordinat sistemi

  6-cı sinif üçün dinləmə dərsi: düzbucaqlı (Dekart) koordinat sistemi. Absis və ordinat oxları, koordinat başlanğıcı, koordinat cütündə absis və ordinatın sırası, nöqtənin koordinatlarını perpendikulyarlarla oxumaq və koordinatlarına görə nöqtəni qeyd etmək, dörd rüb və onların işarələri, oxlar üzərindəki nöqtələr dəniz sahilində gizlədilmiş qutu hekayəsi ilə sözlə izah olunur; Rene Dekartın bu sistemi inkişaf etdirməsindən də bəhs edilir. Tam ədədləri və ədəd oxunu bilən şagird üçündür.

• 8:28

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·8:28

  Kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi

  6-cı sinif üçün kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi mövzusunda dinləmə dərsi: bütöv kəmiyyəti verilən nisbətdə hissələrə bölmək üçün nisbətin hədlərini toplayıb bərabər hissələrin sayını tapmaq, bir hissəyə düşən kəmiyyəti hesablamaq və onu hər həddə vurmaq (birinci üsul), bir hissəni x ilə işarə edib tənlik qurmaq (ikinci üsul) hekayə şəklində izah olunur. Dərs bürünc heykəl üçün mis və qalayın doqquzun birə nisbəti, iyirmi kiloqram buğdanın ikinin üçə nisbətində iki qaba paylanması, qırx iki metr lentin bir, iki və dörd nisbətində bölünməsi, beton qarışığı və göbələk məsələsi ilə üç hədli nisbəti, nisbətin bütövün hissəsi ilə qarışdırılması səhvini və hissələrdən biri verildikdə bir hissənin tapılmasını göstərir; tarix guşəsində qızıl nisbətdən danışılır. Nisbət anlayışını keçmiş şagirdlər üçündür.

1.7 Kəmiyyətin verilən nisbətdə bölünməsi