Audio dərslər

3.26 Rasional ifadələrin sadələşdirilməsiaz-AZ

• 14:35

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:35

  Mütənasib parçalar: çəpinə kəsilən tort

  8-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: mütənasib parçalar. İki parçanın nisbəti onların uzunluqlarının nisbətidir. Mütənasib parçalar haqqında teorem (Fales teoreminin ümumiləşməsi): bucağın tərəflərini kəsən paralel düz xətlər tərəflər üzərində mütənasib parçalar ayırır; paralellər parçaları uzada bilər, amma nisbəti saxlayır, fərqi yox. Teorem iki ixtiyari düz xətt üçün də doğrudur və Fales teoremindən bərabər zolaqlara bölməklə alınır. Tərs teorem: təpədən başlamaqla mütənasib parçalar ayıran kəsənlər paraleldir; bərabər qalıqlar paralellik demək deyil. Üçbucağın medianları bir nöqtədə kəsişir və təpədən başlayaraq ikinin birə nisbətində bölünür; bu nöqtə ağırlıq mərkəzidir. Tənbölənin xassəsi: tənbölən qarşı tərəfi qonşu tərəflərin nisbətində bölür, median kimi yarıya yox. Parçanı verilmiş nisbətdə şüa, pərgar və paralel xətlə bölmək. Hekayə: Röya şirniyyat sexində anasına kömək edir; qat-qat tort çəpinə kəsilir, krem iki santimetrdən üç olur, biskvit səkkizdən on iki; peçenyedə krem xətləri; xəmir zolağı.

  3.39 Mütənasib parçalaraz-AZ

• 14:03

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·14:03

  İkihədlinin kvadratı: şokoladdakı gizli zolaqlar

  7-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: ikihədlilərin kvadrata yüksəldilməsi, cəmin kvadratı və fərqin kvadratı. Kvadratın sahə kimi mənası: tərəfi iki hissədən ibarət kvadrat iki kvadrata və iki eyni düzbucaqlıya bölünür, ona görə cəmin kvadratı kvadratların cəmi ilə hasilin iki mislinin cəminə bərabərdir. İkihədlinin özünə vurulması ilə çıxarış, dərsliyin sözlü qaydaları, əmsalın da kvadrata yüksəlməsi, tam kvadrat adı, fərqin kvadratında orta həddin işarəsi və son həddin müsbət olması, ədədin və əksinin kvadratlarının bərabərliyi. Ağılda kvadrat hesablama (qırx birin və əlli doqquzun kvadratı), əl-Xarəzminin kvadrat və iki zolaq şəkli ilə tarixi məsələsi, tipik səhvlər: orta həddi unutmaq, ikiqat etməmək, əmsalı kvadrata yüksəltməmək, kvadratlar fərqi ilə qarışdırmaq. Dörd-dörd şokolad tabletinin beş-beşə böyüməsi hekayəsi ilə.

• 13:16

  Audio dərs·DİM · Riyaziyyat·13:16

  Müstəvinin tənliyi: damdakı günəş paneli və onun normalı

  11-ci sinif riyaziyyat dinləmə dərsi: fəzada müstəvinin tənliyi dam üzərində bərkidilən günəş paneli modeli ilə izah olunur. Bir tənliyin ədəd oxunda, müstəvidə və fəzada nə ifadə etdiyi, müstəvini müəyyən etməyin yolları, müstəvinin normalı və tənliyin normal ilə müstəvi üzərindəki vektorun skalyar hasilinin sıfır olmasından necə alındığı danışılır; ax + by + cz + d = 0 şəklində əmsalların normalı göstərməsi, nöqtəsi və normalı verilmiş müstəvinin tənliyini yazmaq, nöqtənin müstəviyə aid olub-olmadığını yoxlamaq, oxlarla kəsişmə nöqtələrini tapmaq, əmsalların sıfır olduğu xüsusi vəziyyətlər və nöqtədən müstəviyə məsafənin normal boyunca axtarılması ideyası öyrədilir. Skalyar hasili və müstəvidə düz xəttin tənliyini bilən şagirdlər üçün.

2.30 İkihədlilərin kvadrata yüksəldilməsiaz-AZ

6.13 Müstəvinin tənliyiaz-AZ